فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ١٤٦ - ضرورى
انكار ضرورى از فروع دين را در صورت جهل از روى قصور موجب كفر ندانستهاند[٥]
ب. ضرورى مذهب: منكر ضرورى مذهب، مانند امامت امامان معصوم عليهم السّلام يا غير شيعه دوازده امامى است و يا شيعه. در فرض نخست در اينكه انكار آن موجب كفر و ارتداد وى مىشود يا نه، اختلاف است. قول نخست به مشهور قدما نسبت داده شده است[٦] و قول دوم را به مشهور ـ مطلقا اعم از قدما و متأخران ـ نسبت دادهاند.[٧]
در فرض دوم (منكر، شيعه باشد) به تصريح برخى انكار ضرورى مذهب، همچون متعه يا وجود امام زمان عليه السّلام، موجب ارتداد و كفر مىشود[٨] (ارتداد).
[١]الحدائق الناضرة ١١/ ١٤ ؛ الحاشية على مدارك الاحكام ١/ ٣٠٧ و ٣٢٤
[٢] مصابيح الظلام ١/ ٥٣ ؛ نتائج الافكار/ ١٧٩
[٣] تذكرة الفقهاء ٢/ ٣٩١ ـ ٣٩٢ ؛ ذكرى الشيعة ٢/ ٤٠٧ ؛ المهذب البارع ١/ ٥٠١ ؛ كشف اللثام ١٠ / ٥٦٧ ؛ مدارك الاحكام ٥ / ٧ ؛ مصابيح الظلام ٤/ ٥٢٦ ؛ جواهر الكلام ٦/ ٤٨ ـ ٤٩
[٤] مصباح الفقيه ٧/ ٢٧٦ و ٢٨٤ ؛ القواعد الفقهية (بجنوردى) ٥/ ٣٧١ ؛ فقه الشيعة ٣/ ١١١ ؛ نتائج الافكار / ١٦٠
[٥] كتاب الطهارة (شيخ انصارى) ٥/١٤١ ـ ١٤٢ ؛ مصباح الهدى ١/ ٣٩١
[٦] الحدائق الناضرة ٥ / ١٧٥
[٧] جواهر الكلام ٦ / ٦٠ [٨]٤١/ ٦٠٢ ؛ مصباح الهدى ١/ ٣٩٠ .
ضرورى دين ضرورى
ضرورى مذهب ضرورى
ضريبه
ضريبه: مال معيّن پرداختى توسط برده به مولا/ ماليات( ماليات).
ضريبه به معناى اول، مالى معيّن است كه مولا بر برده خويش مقرر مىكند كه به صورت روزانه يا زمانى معيّن همچون هر ماه يا هر سال از درآمد كسب خود به مولا بپردازد و افزون بر آن از آنِ خود او باشد.[١] مقدار افزون بر ضريبه را كه برده به دست مىآورد «فاضل ضريبه» گويند.[٢] عنوان ياد شده در باب تجارت و نكاح به كار رفته است.
مولا مىتواند با برده كاسب و بازرگان خود قرار داد ببندد؛ بدين گونه كه برده هر روز يا زمان معيّنى از درآمد حاصل، مبلغى معيّن به مولا بدهد و باقى مانده از آنِ خود او باشد. در اين صورت،