فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٥٧٥ - غسل مستحب
قطعه بى استخوان جدا شده از بدن ميّت نباشد. بنابر اين، غسل دادن قطعه بدون استخوان جدا شده از بدن ميّت واجب نيست؛ اما اگر استخوان داشته باشد، غسل داده مىشود. البته اگر استخوان بدون گوشت باشد، در وجوب غسل آن اختلاف است.[٩] در اينكه قطعه استخوان دارى كه از انسان زنده جدا مىشود نيز همين حكم را دارد يا نه؟ اختلاف است.[١٠]
ب. شرايط غسل دهنده:
مسلمان بودن. بنابر اين، غسل ميّت از كافر صحيح نيست، مگر در صورت اضطرار. ايمان (دوازده امامى بودن). بنابر اين، غسل ميّت از مخالفان صحيح نيست، مگر در حال اضطرار. بلوغ. بنابر اين، غسل ميّت از كودك صحيح نيست، مگر آنكه مميز باشد، كه در صحّت غسل دادن او ـ با علم به درست انجام دادن غسل ـ اختلاف است. عاقل بودن. بنابر اين، غسل ميّت از ديوانه صحيح نيست.[١١] مماثلت و هم جنسى ميان غسل دهنده و ميّت. بنابر اين، ميّت زن را زن و ميّت مرد را مرد غسل مىدهد، مگر در موارد زير كه مماثلت شرط نيست.٥ ـ
[١]زن و شوهر به قول مشهور، حتى با وجود مماثل؛ ليكن در اينكه واجب است غسل از زير لباس انجام گيرد يا جايز است هر كدام بدون لباس ديگرى را غسل دهد يا زن مىتواند شوهرش را بدون لباس غسل دهد، ليكن شوهر بايد او را با لباس غسل دهد، اختلاف است. قول نخست منسوب به مشهور است.[١٢]
٥ ـ ٢. كودك كمتر از سه سال كه به قول مشهور، حتى با وجود هم جنس نيز جنس مخالف مىتواند او را غسل دهد؛ چنان كه به قول مشهور، لازم نيست كودك از زير لباس غسل داده شود؛ بلكه غسل دادن او بدون لباس نيز جايز است.[١٣]
٥ ـ ٣. محارم؛ اعم از نسبى، مانند برادر، خواهر، مادر و پدر و رضاعى، از قبيل مادر، خواهر و برادر رضاعى، و سببى، همچون مادر زن و زنِ پدر.