فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٣٠٨ - عام و خاص
مطلق مانند نماز و روزه مستحب. عبادات موقّت نيز به موسّع، مانند نمازهاى واجب روزانه و مضيق، مانند حج و روزه ماه رمضان تقسيم مىشوند[٦]
شرايط: در صحّت عبادت شرايط زير معتبر است:
[١] قصد قربت: قصد قربت از اركان عبادت است. مقصود از قصد قربت، به جا آوردن عمل عبادى به قصد امتثال امر خدا است. بنابر اين، بدون قصد تقرب به خدا عبادت محقق نمىشود؛ از اين رو، ريا( ريا) موجب بطلان عبادت است[٧](نيّت).
[٢] اسلام و ايمان: مسلمان و نيز مؤمن (شيعه دوازده امامى) بودن از شرايط صحّت عبادت به شمار مىرود؛ از اين رو، عبادت كافر و غير مؤمن محكوم به بطلان است.[٨]
[٣] عقل. بنابر اين، عبادت ديوانه صحيح نيست[٩]( ديوانگى).
[٤] بلوغ: بدون شك، بالغ بودن شرط وجوب عبادات واجب است؛ چنان كه عبادات كودك غير مميّز نيز صحيح نمىباشد؛ ليكن در كودك مميّز اختلاف است كه آيا عبادات وى مشروعيت دارد؛ بدين معنا كه مستحب و داراى ثواب است، يا مشروعيت ندارد و صرفا جنبه تمرينى و تربيتى دارد و در نتيجه، عبادت او، همچون نماز و روزه، صورت عبادت است، نه عبادت واقعى و حقيقى؟ قول نخست به مشهور نسبت داده شده است.[١٠]
احكام
توقيفى بودن عبادات: عبادات توقيفى اند( توقيفى)؛ بدين معنا كه مشروعيت آنها منوط به بيان و اعلام شارع است و عبادت شمردن عملى كه شارع آن را عبادت قرار نداده، تشريع ( تشريع) و حرام است.[١١]
وجوب اتمام عمل عبادى: باطل كردن عمل عبادى مركّب كه به تدريج وجود پيدا مىكند، مانند نماز و حج، در اثناى عمل؛ به معناى رها كردن آن يا انجام دادن كارى كه موجب بطلان آن گردد، جايز نيست. بنا بر اين،