فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٣٩٢ - عِشائَيْن
نماز عيد (فطر و قربان) در عصر حضور واجب است: اما در عصر غيبت بنابر قول مشهور مستحب است.[٥]
زكات: دادن زكات به امام عليه السّلام در صورت مطالبه آن واجب است؛ ليكن در عصر غيبت، پرداخت زكات به فقيه جامع شرايط، حتى با درخواست او بنابر قول مشهور مستحب است نه واجب[٦]( زكات).
خمس: تصرف در خمس در زمان حضور، بدون اذن امام عليه السلام جايز نيست و واجب است همه خمس به ايشان داده شود؛ اما در زمان غيبت، در حكم خمس اختلاف شديد وجود دارد. مباح بودن تمامى خمس براى شيعيان؛ مباح بودن نيمى از آن (سهم امام عليه السّلام)؛ مباح بودن خمس سود كسب، و عدم اباحه خمس و وجوب پرداخت آن، از جمله اقوال در مسئله است(خمس).
انفال: انفال ملك امام عليه السّلام است و تصرف در آن بدون اجازه ايشان جايز نيست؛ ليكن در زمان غيبت، به قول مشهور تصرف در آن براى شيعيان حلال است(انفال).
جهاد: شرط وجوب، بلكه مشروعيت جهاد ابتدايى، حضور امام عليه السّلام يا نايب خاص او است. بنابر اين، جهاد ابتدايى در عصر غيبت مشروعيت ندارد. برخى معاصران قائل به جواز آن شدهاند(جهاد).
آيا بر كسى كه در عصر غيبت در جبهه نبرد با دشمنان اسلام كشته شده است احكام شهيد جارى مىشود يا نه؟ مسئله محل اختلاف است( شهيد).
تجارت: زمين مفتوح عنوه از آنِ همه مسلمانان است و تصرف در آن در زمان حضور منوط به اذن امام عليه السّلام است؛ اما در زمان غيبت، مسئله اختلافى است( زمين مفتوح عنوه).
ولايت فقيه: بدون شك، ولايت امام معصوم عليه السّلام عموميت دارد و همه شئون را در بر مىگيرد؛ ليكن در ثبوت عموم ولايت براى فقيه نسبت به شئون حكومت و سياست در عصر غيبت اختلاف است( ولايت فقيه).