فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٦٨ - صَبِر
بنابر اين، صدقه تا قبل از دادن آن به طرف، به ملك او منتقل نمىشود؛ چنان كه اگر بدون اذن مالك نيز به او داده شود، مال او نخواهد شد[٢٥]
لزوم صدقه: تحقق صدقه با شرايط، لزوم آن را درپى دارد؛ بدين معنا كه مالك نمىتواند آن را پس بگيرد. بر اين قول ادعاى اجماع شده است؛ ليكن از برخى قدما قول به جواز رجوع و پس گرفتن صدقه نقل شده است[٢٦]
آداب و سنن:
جنس صدقه: مستحب است صدقه از حلالترين و پاكترين اموال[٢٧] و محبوبترين آنها نزد انسان باشد[٢٨] چنان كه در قرآن كريم به آن تصريح شده است[٢٩]
مستحب است هنگام دادن صدقه آنچه براى نيازمند، سودمندتر است لحاظ شود، مانند خوراكى در زمان كمبود و گرانى[٣٠]
مقدار صدقه: مستحب است صدقه در جانب زيادى به اندازهاى باشد كه صدقه دهنده زيان نبيند. معيار آن در قرآن كريم ضمن دو آيه اين گونه بيان شده است: «دست خود را (در انفاق و نيكى به خلق) نه محكم به گردنت ببند و نه بسيار گشاده دار كه (هر كدام كنى) به نكوهش و درماندگى خواهى نشست»[٣١] « (بندگان صالح) آنان اند كه هنگام انفاق (به مسكينان) اسراف نكرده و بخل هم نورزند؛ بلكه احسان آنان در حدّ ميانه و اعتدال باشد»[٣٢]
صدقه در جانب كمى، حدّى ندارد و حتى دادن يك خرما يا بخشى از آن، صدقه محسوب مىگردد؛ ليكن سزاوار است، شأن و حال صدقه گيرنده از جهت نياز و منزلت و جايگاه اجتماعىاش لحاظ شود[٣٣]
زمان صدقه: صدقه دادن در هر زمان و در هر حال، و نيز در آغاز روز و شب براى دفع نحوست و هنگام سفر براى ايمن بودن از خطرات آن و گاهِ قرار گرفتن در معرض بلا و بيم رخدادهاى ناگوار، مستحب است.
صدقه دادن در زمانهاى شريف و عزيز، همچون روز جمعه، روز عرفه، ماه رمضان و ساير اعياد مستحب مؤكد است.
مستحب است انسان در حال سلامت