فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٦٢ - صَبِر
مهمترين كار كرد صدا تكلّم است. در ثبوت دو ديه اشكال كردهاند[٩] هرگاه صداى كسى بر اثر جنايتى خشن شود، بر جانى ارش( ارش) ثابت مىشود[١٠]
ديگر احكام: تلاوت قرآن با صداى زيبا و محزون مستحب است[١١] مستحب است پس از دفن ميّت و پراكنده شدن مردم از اطراف قبر، ولىّ ميّت يا نايب او با نبودن مانع، همچون تقيّه(تقيّه) با بلندترين صدا ميّت را به مضمون وارد شده تلقين دهد[١٢]( تلقين).
مستحب است مؤذن داراى صداى بلند باشد[١٣] چنان كه با صداى بلند اذان گفتن براى مرد، بويژه جهت رفع بيمارى و فرزنددار شدن استحباب دارد[١٤] مستحب است اقامه نيز با صداى بلند، ليكن كمى آهستهتر از اذان گفته شود[١٥]
به تصريح گروهى، بر خطيب جمعه واجب است هنگام ايراد خطبه صداى خود را به افرادى كه شمارشان در انعقاد نماز جمعه معتبر است برساند. برخى در وجوب آن ترديد كردهاند[١٦]( اسماع).
در نماز استسقا( نماز باران) مستحب است امام تكبيرها، تسبيحها و تهليلها و به تصريح برخى، تحميدها را با صداى بلند بگويد[١٧]
بلند كردن صدا در مسجد جز براى اذان و مانند آن همچون قرآن مكروه است[١٨]
به تصريح قرآن كريم، بلند كردن صدا نزد پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله ممنوع است[١٩] در اين حكم تفاوتى ميان زمان حيات آن گرامى و پس از آن نيست؛ از اين رو، بلند كردن صدا نزد قبر مبارك آن حضرت نيز ممنوع است. ائمه عليهم السّلام نيز در حكم ياد شده ملحق به رسول اعظم صلّى اللّه عليه و آله مىباشند[٢٠]
به قول مشهور، نماز گزاردن زن با خلخال صدادار مكروه است[٢١]
خنده صدادار (قهقهه) در نماز از روى عمد موجب بطلان نماز است؛ هرچند از روى اضطرار باشد[٢٢]
حدّ ترخص( حدّ ترخص) كه با رسيدن به آنجا نماز قصر مىگردد، جايى است كه ديوار شهر ديده و صداى اذان شنيده نشود؛ هرچند در اينكه تحقق هر دو ملاك لازم است يا تحقق