فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٢٨٦ - ظَهيرَه
آيا عارضان جزء صورت به شمار مىروند تا شستن آن واجب باشد يا نه؟ برخى آن را از صورت شمردهاند[٣] در مقابل، برخى آن را از حدّ صورت خارج دانستهاند[٤]
جمعى گفتهاند: در حقيقت، اختلاف لفظى است؛ زيرا بخشى از عارضان؛ يعنى قسمت پايين آن كه به چانه متصل است، قطعا در محدوده انگشت ميانى و شصت داخل است؛ چنان كه قسمت بالاى عارضان كه به عذار متصل است، خارج از محدوده ياد شده بوده و شستن آن واجب نخواهد بود. مقصود قائلى كه عارضان را جزء صورت دانسته، بخش پايينى آن، و مراد قائلى كه آن را خارج از حدّ صورت دانسته، بخش بالايى آن است.[٥] برخى گفتهاند: تعريفى كه در لغت از عارضان شده، تعريف از لحاظ طول است و از لحاظ عرض، حدّ آن روشن نيست؛ بويژه اينكه عارضان در لغت به معناى گونه آمده است؛ از اين رو، ممكن است در بخش بالا قسمتى از عارضان از جهت عرض در محدوده دو انگشت قرار گيرد.[٦]
بنابر قول مشهور، تراشيدن ريش حرام است.[٧] در اينكه شامل عارضان (موى دو طرف صورت تا بالاى چانه) نيز مىشود تا تراشيدن آن حرام باشد يا نه، اختلاف است[٨](ريش).
[١]الحدائق الناضرة ٢/ ٢٢٩ ؛ مجمع البحرين، واژه «عرض»
[٢] الحدائق الناضرة ٢/ ٢٢٧
[٣] الدروس الشرعية ١ / ٩١
[٤] تذكرة الفقهاء ١ / ١٥٣ [٥]مشارق الشموس ١/ ١٠١ ـ ١٠٢ ؛ مصابيح الظلام ٣/ ٢٧٧ ـ ٢٧٨ ؛ غنائم الايام ١/ ١٢١
[٦] جواهر الكلام ٢/ ١٤٥ ـ ١٤٦
[٧] رسائل و مسائل ١/ ٢٦٣ ـ ٢٦٤ ؛ مصباح الفقاهة ١/ ٢٥٧
[٨] صراط النجاة ٢/ ٢٨٥ ؛ ارشاد السائل/ ٧٩ ؛ منهاج الصالحين (سيد محمدسعيد حكيم) ٢/ ١٩ .
عارف
عارف: شيعه دوازده امامى.
عارف در لغت به معناى آگاه و دانا آمده است؛ ليكن مراد از آن در روايات و به تبع در كلمات فقها در صورتى كه مطلق به كار رود، شيعه دوازده امامى است[١]( شيعه).
[١]وسائل الشيعة ٣/ ١٥٠ ؛ ٢٥/ ٢٩٢ ؛ الكافى فى الفقه/ ٤٢٥ ؛ المختصر النافع/ ٥٩ .