فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ١٤٨ - ضعف
صلات: مستحب است امام جماعت حال ضعيفترين مأمومان را در نظر بگيرد و از نظر اختصار و تفصيل متناسب با توان آنان نماز بگزارد.[١]
صوم: خون گرفتن از بدن از طريق حجامت و مانند آن و نيز حمام كردن براى روزهدار در صورتى كه موجب ضعف وى گردد، مكروه است.[٢]
روزه گرفتن در روز عرفه چنانچه موجب ناتوانى در دعا گردد، مكروه است.[٣]
روزه دار نمىتواند به خاطر ضعف روزه را افطار كند؛ اما اگر ضعف او به اندازهاى است كه بر حسب عادت قابل تحمل نيست و يا تحملش بسيار دشوار است، مىتواند افطار كند.[٤]
حج: چنانچه پياده رفتن به حج موجب ضعف در به جا آوردن مناسك حج گردد، سواره رفتن افضل است.[٥]
مقدار واجب در وقوف مشعر از طلوع فجر روز عيد قربان تا طلوع خورشيد است؛ از اين رو، خروج از مشعر پيش از طلوع فجر جايز نيست، مگر براى زنها، بچهها، پيران، بيماران و افراد ناتوان.[٦]
جهاد: از وظايف حاكم اسلامى، وارسى اسبهاى رزمندگان هنگام جنگ و جلوگيرى از شركت اسبهاى دست و پا شكسته، پير، لاغر و ضعيفى است كه توان جنگيدن بر آنها نيست. در صورت شركت چنين اسبهايى در جنگ آيا سهمى براى آنها در نظر گرفته مىشود يا نه؟ مسئله اختلافى است.[٧]
حدود: در اجراى حدّ تازيانه حال بيمار و ناتوان رعايت مىگردد و تا برطرف شدن بيمارى و ناتوانى جسمى صبر مىشود؛ ليكن چنانچه مصلحت در تعجيلِ اجراى حد باشد، به تعداد تازيانه از شاخههاى نازك درخت جمع آورى و يكباره بر او زده مىشود.[٨]
( قدرت) ( عجز) ( تيسير)
[١]توضيح المسائل مراجع ١ / ٨٠٣ م ١٤٨٥
[٢] جواهر الكلام ١٦/ ٣١٨ ـ ٣١٩
[٣] ١٧/ ١١٦ ؛ العروة الوثقى ٣/ ٦٦٠
[٤] توضيح المسائل مراجع ١/ ٨٩٥ م ١٥٨٣
[٥] مسالك الافهام ٢/ ١٥٠ ؛ جواهر الكلام ١٧/ ٣١٠ ـ ٣١٣
[٦] الحدائق الناضرة ١٦/ ٤٤٤ ؛ جواهر الكلام ١٩/ ٧٧ ـ ٧٩
[٧] جواهر الكلام ٢١/ ٢٠٥ ـ ٢٠٦
[٨]٤١/ ٣٣٩ ـ ٣٤٠ .