فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٣٣٨ - عدالت
از نافله به فريضه: عدول از نافله به فريضه جايز نيست و در صورت عدول، فريضه باطل است؛ ليكن بطلان نافله محل بحث است. برخى حكم به بطلان هردو كردهاند؛[١٦] در مقابل، برخى عدول از نماز مستحب به نماز واجب را جايز دانستهاند.[١٧]
از نافله به نافلهاى ديگر: در جواز عدول از نماز مستحب خاصى به نماز مستحب خاص ديگر، اختلاف است.[١٨]
از قصر به اتمام و بالعكس: براى مسافر، عدول از نماز تمام( اتمام) به قصر( قصر) در فرضى كه قصد اقامت ده روز داشته و در اثناى نماز منصرف شده است، درصورت نگذشتن از محل عدول (قبل از ركوع ركعت سوم) جايز است. چنان كه عكس آن (عدول از نماز قصر به تمام در فرضى كه در اثناى نماز قصد اقامت ده روز نمايد) نيز جايز است.[١٩] همچنين به تصريح جمعى، عدول از قصر به اتمام و عكس آن، در اماكن چهار گانه تخيير( اماكن تخيير) جايز است.[٢٠]
از جماعت به فرادا و بالعكس: عدول از جماعت به فرادا از روى عذر، بلكه به قول مشهور، حتى بدون عذر نيز جايز است.[٢١] در جواز عدول از فرادا به جماعت اختلاف است.[٢٢] عدم جواز به مشهور نسبت داده شده است.[٢٣]
از امامى به امام ديگر و از مأموم بودن به امامت: چنانچه براى امام مشكلى چون فوت، بيهوشى و بطلان وضو پيش آيد، يا به جهت مسافر بودن دو ركعتى سلام دهد، مأموم مىتواند نيّت خود را به امام جديد يا از مأموم بودن (ائتمام) به امامت برگرداند.[٢٤]
در جواز عدول از امامى به امام ديگر و نيز از جماعت به فرادا در نماز ميّت، اختلاف است.[٢٥]
از سورهاى به سوره ديگر: به قول مشهور، عدول از سورهاى به سوره ديگر در نماز واجب تا قبل از رسيدن به نصف و يا قبل از گذشتن از نصف آن ـ بنابر اختلاف موجود در مسئله ـ جايز است و پس از گذشتن از نصف جايز نيست[٢٦]مگر در حال ضرورت، مانند