المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٢٠٤ - «عل»

كما: مركّب از كاف جارّه و ماء موصول اسمى.

قد: حرف تحقيق.

كان: از افعال ناقصه و اسمش ضميرى است كه به « الّذى ابقوا» راجع است.

قبل: اسم، مضاف، خبر براى « كان ».

حذف: مضاف اليه، مضاف.

ما: موصوله، مضاف اليه.

تقدّما: صله براى « ما ».

ترجمه‌

گاهى اهل لسان آنچه را كه باقى گذارده‌اند جرّ مى‌دهند همان طورى كه پيش از حذف شدن كلمه قبلى مجرور بوده است.

متن: «٤١٥»

تجزيه و تركيب‌

لكن: حرف ابتداء براى استدراك، غير عامل.

بشرط: جارّ و مجرور، مضاف.

ان: ناصبه.

يكون: از افعال ناقصه، منصوب به « ان » در تأويل مصدر، مضاف اليه براى « شرط ».

ما: موصوله، اسم براى « يكون ».

حذف: فعل ماضى مجهول، صله براى « ما ».

مماثلا: خبر براى « يكون ».

لام: بمعناى « مع » ، حرف جرّ.

ما: موصوله، مجرور به « لام » ، متعلّق به مماثلا.

عليه: جارّ و مجرور، متعلّق به « عطف ».

قد: حرف تحقيق.

عطف: فعل ماضى مجهول، صله و عائد براى « ما ».

ترجمه‌

ولى بشرط آنكه محذوف مماثل باشد با آنچه بآن عطف شده است: