المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٥٧٣ - اسماء اصوات

مقصود اينست كه معمول اسماء افعال را نمى‌توان برنفس اين اسماء مقدّم داشت، البتّه كسائى در اين حكم مخالفت نموده و تقديم معمول را برآنها تجويز كرده است بنابراين بگفته وى عبارت زيدا رويد صحيح مى‌باشد.

مصنّف گويد:

حكم كن به نكره بودن اسم فعلى كه تنوين دارد و معرفه بودن غير آن آشكار مى‌باشد.

شارح گويد:

مقصود اينست كه: اسماء اوّل بردو دسته‌اند:

الف: آنهائى كه تنوين دارند اعمّ از انكه تنوين براى آنها الزامى و ضرورى باشد مانند:

واها، ويها يا اينطور نبوده و وجود تنوين لزومى نداشته باشد همچون:

صه و مه.

ب: آنهائى كه اصلا بدون تنوين استعمال مى‌شوند نظير:

رويد، بله، حيهل و شتّان.

دسته اوّل نكره بوده و دسته دوّم معرفه مى‌باشند.

اسماء اصوات‌

مصنّف گويد:

و آنچه بواسطه‌اش غير ذوى العقول را مورد خطاب قرار داده و شباهت باسم فعل دارند اسم صوت مى‌باشد.

و همچنين كلمه‌اى كه بواسطه‌اش صدائى حكايت مى‌شود مانند: قب اسم صوت تلقّى مى‌گردد.

شارح گويد:

مراد اينست كه: اسم صوت بردو قسم است:

الف: اسمى كه شبيه باسم فعل بوده و بواسطه‌اش غير ذوى العقول يا آنچه در حكم آن است همچون اطفال انسانى را مورد خطاب قرار مى‌دهند چنانچه براى زجر و بازداشتن اسب از حركت مى‌گويند: هلا هلا.

و براى زجر و نگه‌داشتن قاطر مى‌گويند: عدس.