المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٥٠٦ - فصل مبحث احكام توابع منادى

شاهد در تكرار منادى مضاف بوده لذا « زيد » دوّم منصوب و در « زيد » اوّل دو وجه جايز است.

سپس شارح گويد:

امّا وجه جواز ضمّه: بخاطر آنكه منادى بحسب فرض مفرد معرفه است و قبلا گفتيم ك چنين منادائى مبنى برضمّه مى‌باشد.

و امّا وجه جواز نصب به فتحه: جهتش آنست كه منادى به كلمه واقع بعد از لفظ دوّمى اضافه شده مثلا « زيد » به « اليعملات » كه بعد از « زيد » دوّم قرار گرفته اضافه شده و قبلا گفتيم كه اعراب مناداى مضاف نصب مى‌باشد.

البتّه در تركيب اين عبارت بين ارباب ادب اختلاف است:

سيبويه « زيد » دوّم را مؤكّد « زيد » اوّل مى‌داند.

مبرّد مضاف اليه « زيد » اوّل را كلمه محذوف قرار داده.

و فرّاء هردو را مضاف به « اليعملات » دانسته است.

قوله: حالكونه صفة لها: ضمير در « حالكونه » به « بعد اىّ» راجع است.

قوله: لتبيّنها: ضمير فاعلى به صفت و ضمير مفعولى به « اىّ » راجع است.

قوله: و هى معربة: ضمير « هى » به صفت راجع است.

قوله: يا ايّها الانسان انّك كادح: آيه (٦) از سوره انشقاق.

قوله: يا ايّتها النّفس المطمئنّة: آيه (٢٧) از سوره فجر.

قوله: يا ايّها الّذى نزّل عليه الذكر: آيه (٦) از سوره حجر.

قوله: و لا يقبل منه: ضمير در « منه » به قائل راجع است.

قوله: فى لزوم الصفة المرفوعة لها: ضمير در « لها » به « اىّ » راجع است.

قوله: يفيت المعرفة: مقصود وقوع اشتباه مى‌باشد.

قوله: فان لم يكن: يعنى فان لم يكن تركها يفيت المعرفة.

قوله: و هو لا يوصف الخ: ضمير « هو » به اسم اشاره راجع است.

قوله: لانّه مضاف: ضمير در « لانّه » به ثانى راجع است.

قوله: فلانّه مفرد معرفة: ضمير در « فلانّه » به اوّل راجع است.