المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٥٠٢ - فصل مبحث احكام توابع منادى

الصفة: مجرور به « فى » ، متعلّق به « استقرّ ».

ان: حرف شرط.

كان: از افعال ناقصه، فعل شرط، محلّا مجزوم.

المباحث النحويه شرح سيوطى ؛ ج‌٣ ؛ ص١٥٠٢

ها: مضاف و مضاف اليه، اسم براى « كان ».

يفيت: فعل مضارع، مفرد، مذكّر، غائب، باب افعال، متعدّى، خبر براى « كان ».

المعرفة: مفعول براى « يفيت ».

ترجمه‌

و اسم اشاره در نياز به صفت همچون « اىّ » مى‌باشد اگر ترك صفت و نياوردنش باشتباه بياندازد.

متن: «٥٩١»

تجزيه و تركيب‌

فى: حرف جارّ.

نحو: مجرور به « فى » ، مضاف و مضاف اليهش « قولك » است كه محذوف مى‌باشد، متعلّق به « ينتصب ».

سعد: منادى بحذف حرف نداء.

سعد الاوس: عطف بيان از « سعد » اوّل يا بدل از آن مى‌باشد.

ينتصب: فعل مضارع، مفرد، مذكّر، غائب از باب افتعال.

ثان: فاعل براى « ينتصب ».

واو: عاطفه.

ضمّ: فعل امر، مفرد، مذكّر، حاضر.

واو: عاطفه.

افتح: فعل امر، مفرد، مذكّر، حاضر، معطوف به « ضمّ ».

اوّلا: مفعول است براى يكدام از « ضمّ » و « افتح » بنحو تنازع.

تصب: فعل مضارع، مجزوم است به « ان » مقدّره در جواب امر يعنى « ضمّ ».

ترجمه‌

در مثال: يا سعد سعد الاوس دوّمى منصوب بوده و اوّلى را اگر مضموم يا مفتوح‌