المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٤٦١ - جواز عطف شبه فعل براسم و عكس آن

قوله: و الّذين تبوّؤا الدّار و الايمان: آيه (٩) از سوره حشر.

قوله: و هو رفع فعل الامر: ضمير « هو » به وهم راجع است.

قوله: و كون الايمان متبوءا فى الثانى: يعنى اگر مطابق توهّم « ايمان » را به « دار » معطوف بدانيم همان طورى كه « دار » متبوء و محلّ فرود آمدن است در اين آيه معطوف بآن نيز بايد چنين باشد و اين از نظر معنا فاسد است.

قوله: و العطف على معمولى عاملين فى الثالث: در مثال سوّم يعنى:

ما كلّ سوداء تمرة و لا بيضاء شحمة، اگر معطوف محذوف نباشد و « بيضاء » را به « سوداء » و « شحمة » ، را به « تمرة » معطوف بدانيم لازمه‌اش اينست كه بردو معمولى كه عاملهايشان مختلف است عطف كرده باشيم در حالى كه اين عطف بجز در يك مورد يعنى فى الدّار زيد و الحجرة عمرو جايز نيست.

امّا دو معمول عبارتند از:

١- سوداء.

٢- تمره.

عامل در اوّلى « كلّ » و در دوّمى خبر بودن مى‌باشد و پر واضح است كه ايندو عامل با هم مختلفند.

قوله: لنحيى به بلدة ميتا و نسقيه: آيه (٤٩) از سوره فرقان.

قوله: تبارك الّذى ان شاء الخ: آيه (٩) از سوره فرقان.

قوله: فالمغيرات صبحا: آيه (٣) از سوره و العاديات.

قوله: يخرج الحىّ من الميّت الخ: آيه (٩٥) از سوره انعام.

متن: «٥٦٥»

تجزيه و تركيب‌

التابع: اسم، موصوف، مبتداء.

المقصود: صفت براى « التابع ».

بالحكم: جارّ و مجرور، متعلّق به « المقصود ».