المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٣٤٠ - تتمه كلام در مبحث افعال مدح و ذم

افعل: مفعول براى « صغ ».

للتفضيل: مفعول‌له براى « صغ ».

واو: عاطفه.

اب: فعل امر حاضر.

اللّذ: لغتى است در « الذى » ، موصول اسمى، مفعول براى « اب ».

ابى: فعل ماضى، مجهول، صله و عائد براى « اللذ ».

ترجمه‌

از فعلى كه صيغه تعجّب ساخته ميشود، افعل را براى تفضيل بساز و از آنچه ساختن تعجب ممنوع است ساختن تفضيل را ممنوع بدان.

متن: «٤٩٧»

تجزيه و تركيب‌

واو: استينافيّه.

ما: موصوله، مبتداء.

به: جارّ و مجرور، متعلّق به « وصل ».

الى: حرف جارّ.

تعجّب: مجرور به « الى » ، متعلّق به « وصل ».

وصل: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، مجهول.

لمانع: جارّ و مجرور، متعلّق به « وصل ».

به: جارّ و مجرور، متعلّق به « صل ».

الى: حرف جارّ.

التفصيل: مجرور به « الى » متعلّق به « صل ».

صل: فعل امر حاضر، مفرد، مذكّر، محلّا مرفوع تا خبر باشد براى « ما به الى تعجّب».

ترجمه‌

و آنچه بخاطر وجود مانع در باب تعجّب بآن متوصّل مى‌شديم در باب تفضيل نيز بآن متوصّل گشت.