المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٣٠٥ - مبحث تعجب

متن: «٤٧٦»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

حذف: اسم، مضاف، مفعول مقدّم براى « استبح ».

ما: موصوله.

منه: جارّ و مجرور، متعلّق به « تعجّبت ».

استبح: فعل امر حاضر، ضمير فاعلى در آن مستتر است باستتار وجوبى.

ان: حرف شرط.

كان: فعل شرط و جواب آن به قرينه مصراع اوّل محذوف است.

عند: اسم، مضاف، ظرف، متعلّق، به يصح.

الحذف: مضاف اليه.

معناه: مضاف و مضاف اليه، اسم كان.

يصح: فعل مضارع، مفرد، مذكّر، غائب، خبر براى « كان ».

ترجمه‌

حذف آنچه تعجّب از آن صورت گرفته را جايز بدان مشروط باينكه معناى آن با حذف صحيح باشد.

متن: «٤٧٧»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

فى: حرف جارّ.

كلا: اسم، مفرد، در مقام تأكيد تثنيه آورده ميشود، مضاف، مجرور به « فى » ، متعلّق به « لزما ».

الفعلين: اسم، تثنيه، مضاف اليه.

قدما: مفعول‌فيه.

لزما: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب و الفش الحاقى است.