المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٣٠٣ - مبحث تعجب

آيه (٢٨) از سوره بقره.

در اين آيه شريفه كلمه « كيف » از ادات استفهام است كه در مقام تعجّب بكار رفته است.

يا مانند:

سبحان اللّه، انّ المؤمن لا ينجس.

( سبحان اللّه!! مؤمن كه نجس نمى‌باشد).

شخصى از وجود مبارك رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم سؤال كرد:

ميتة الآدمى أطاهرة ام هى نجسه.

( جنازه انسان آيا پاك است يا نجس مى‌باشد).

حضرت در مقام تعجّب از سؤال مزبور عبارت مذكور را فرمودند:

و نيز مانند آنچه در قول ابو النجم العجلى آمده است:

يعنى: تعجّب مى‌كنم از پاكيزه‌گى ليلى تعجّب كردنى، او است ليلى، منتهاى آرزوى منست بدرستيكه برسيم بوصل او.

شاهد در « واها » است كه اسم فعل بوده و در مقام تعجّب بكار مى‌رود.

ولى با اينكه صيغه‌هاى تعجّب همان طورى كه گفتيم بسيار مى‌باشند معذلك در علم نحو دو صيغه براى آن ذكر كرده و باب تعجّب را اختصاص به آندو داده‌اند و مصنّف به آندو اشاره كرده و گفته است:

متن: «٤٧٤»

تجزيه و تركيب‌

بافعل: جارّ و مجرور، متعلّق به « انطق ».

انطق: فعل امر حاضر.

بعد: ظرف، متعلّق به « انطق » ، مضاف.

ما: مضاف اليه.