المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٣٠١ - پارهاى از وجوه اختلاف بين اسم فاعل و صفت مشبهه

البتّه اين استعمال قبيح است.

٣٢- رأيت الرجل الحسن وجها.

در اين مثال صفت با الف و لام بوده و معمولش يعنى « وجه » منصوب است و همان طوريه كه ملاحظه مى‌كنيم نه اضافه شده و نه الف و لام دارد.

٣٣- رأيت الرجل الحسن وجه.

اين مثال استعمالش صحيح نيست يعنى نمى‌توان صفت الف و لام‌دار را به معمولى خالى از اضافه و الف و لام اضافه نمود چنانچه شرحش عنقريب خواهد آمد.

٣٤- رأيت رجلا حسنا وجه (ديدم مردى را كه نيكو صورت بود).

در اين مثال صفت مجرّد از الف و لام است و معمولش يعنى « وجه » مرفوع بوده و از الف و لام و اضافه مجرّد است.

البتّه استعمال صفت باين نحو قبيح مى‌باشد.

٣٥- رأيت رجلا حسنا وجها.

در اين مثال صفت مجرّد از الف و لام بوده و معمولش يعنى « وجها » منصوب است و از الف و لام و اضافه مجرّد مى‌باشد.

٣٦- رأيت رجلا حسن وجه.

در اين مثال صفت مجرّد از الف و لام بوده و معمولش يعنى « وجه » مجرور است و از الف و لام و اضافه مجرّد مى‌باشد.

تنبيه‌

مصنّف گويد:

بواسطه صفت الف و لام‌دار اسمى را كه از الف و لام يا اضافه شدن به الف و لام‌دار خالى است جرّ مده.

شارح گويد:

بنابراين نمى‌توانى بگوئى: الحسن وجهه (بجرّ وجهه) يا الحسن وجه ابيه (بجرّ وجه) يا الحسن وجه اب (بجرّ وجه).

مصنّف گويد:

ولى معمولى كه از آنچه گفته شد خالى نيست جرّش جائز است يعنى در صورتيكه الف و لام داشته يا به الف و لام‌دار اضافه شده باشد جايز است صفت الف و