المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٢٤٦ - مبحث اعمال اسم فاعل

متن: «٤٣٥»

تجزيه و تركيب‌

انصب: فعل امر حاضر، ضمير مستتر در آن فاعلش مى‌باشد.

باء: حرف جارّ.

ذى: مجرور بباء، متعلّق به « انصب » ، مضاف.

الاعمال: مضاف اليه.

تلوا: مفعول براى « انصب ».

واو: عاطفه.

اخفض: فعل امر حاضر، معطوف است به « انصب ».

واو: ابتدائيّه (حاليّه).

هو: ضمير منفصل مرفوع، مبتداء.

لنصب: جارّ و مجرور، متعلّق به مقتضى.

ما: موصوله، مضاف اليه براى « نصب ».

سواه: مضاف و مضاف اليه، صله براى « ما ».

مقتضى: خبر براى « هو ».

ترجمه‌

به وصفى كه صاحب عمل است كلمه بعدش را نصب بده و نيز به واسطه آن كلمه مزبور را جرّ بده در حالى كه براى نصب دادن غير آن نيز مقتضى است.

متن: «٤٣٦»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

اجرر: فعل امر حاضر، معطوف به « اخفض ».

او: عاطفه.

انصب: فعل امر حاضر، معطوف به « اجرر ».

تابع: اسم فاعل، مضاف، مفعول براى « انصب ».