المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٢١٥ - «عل»

ترجمه‌

آخر كلمه‌اى كه به ياء اضافه شده كسره بده زمانى كه مانند « رام » و « قذا » معتلّ نباشد.

متن: «٤٢١»

تجزيه و تركيب‌

او: حرف عاطف.

يك: معطوف به « يك » در بيت قبل، ضمير مستتر در آن اسمش مى‌باشد.

كابنين: خبر براى « يك ».

واو: عاطفه.

زيدين: معطوف به « ابنين ».

فاء: عاطفه.

ذى: اسم اشاره، مبتداء.

جميعها: مضاف و مضاف اليه، تأكيد براى « ذى ».

الياء: مبتداء دوّم.

بعد: ظرف، مبنى برضمّ.

فتحها: مضاف و مضاف اليه، مبتداء سوّم.

اجتذى: فعل ماضى، مجهول، خبر براى « مبتداء سوّم» و جمله اسميّه خبر است براى مبتداء دوّم و جمله اسميّه مركّب است براى « مبتداء اوّل».

ترجمه‌

يا مانند « ابنين » و « زيدين » نباشد، پس در جميع اين اسماء بعد از اضافه به ياء، فتحه ياء اختيار شده است.

متن: «٤٢٢»

تجزيه و تركيب‌

تدغم: فعل مضارع، مجهول.

الياء: نائب فاعل.

فيه: جارّ و مجرور، متعلّق به « تدغم » و ضمير مجرورى به « ياء متكلّم» راجع است.