او- امور مختلفى است كه: از اهم آنها همنشين، دوست و معاشر است؛ چرا كه انسان خواه و ناخواه، تأثيرپذير است، و بخش مهمى، از افكار و صفات اخلاقى خود را از طريق دوستانش مى‌گيرد، اين حقيقت، هم از نظر علمى و هم از طريق تجربه و مشاهدات حسى به ثبوت رسيده است.
اين تأثيرپذيرى، از نظر منطق اسلام تا آن حدّ است كه: در روايات اسلامى از پيامبر خدا حضرت سليمان عليه السلام چنين نقل شده: لاتَحْكُمُوا عَلَى رَجُلٍ بِشَيْ‌ءٍ حَتَّى تَنْظُرُوا إِلَى مَنْ يُصَاحِبُ، فَإِنَّمَا يُعْرَفُ الرَّجُلُ بِأَشْكَالِهِ وَ أَقْرَانِهِ وَ يُنْسَبُ إِلَى أَصْحَابِهِ وَ أَخْدَانِهِ:
«درباره كسى قضاوت نكنيد، تا به دوستانش نظر بيفكنيد؛ چرا كه انسان به وسيله دوستان، ياران و رفقايش شناخته مى‌شود». «١»
امام اميرالمؤمنين على بن ابيطالب عليه السلام در گفتار گوياى خود، مى‌فرمايد: فَمَنِ اشْتَبَهَ عَلَيْكُمْ أَمْرُهُ وَ لَمْ تَعْرِفُوا دِينَهُ، فَانْظُرُوا إِلَى خُلَطائِهِ، فَإِنْ كَانُوا أَهْلَ دِينِ اللَّهِ فَهُوَ عَلى‌ دِينِ اللَّهِ، وَ إِنْ كانُوا عَلى‌ غَيْرِ دِينِ اللَّهِ فَلا حَظَّ لَهُ مِنْ دِينِ اللَّهِ:
«هر گاه وضع كسى بر شما مشتبه شد، و دين او را نشناختيد، به دوستانش نظر كنيد، اگر اهل دين و آئين خدا باشند، او نيز پيرو آئين خدا است، و اگر بر آئين خدا نباشند، او نيز بهره‌اى از آئين حق ندارد». «٢»
به راستى، گاه، نقش دوست در خوشبختى و بدبختى يك انسان، از هر عاملى مهمتر است، گاه او را تا سر حدّ فنا و نيستى پيش مى‌برد، و گاه او را به اوج افتخار مى‌رساند.
آيات مورد بحث، و شأن نزول آن، به خوبى نشان مى‌دهد: انسان چگونه