تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٧٢
روشن است: دوزخ بد قرارگاه و محل اقامتى است، آتش سوزان كجا و قرار گرفتن كجا؟
شعلههاى كشنده كجا، و اقامت و آسايش كجا؟
اين احتمال، نيز وجود دارد كه: «مستقر» و «مقام» هر دو به يك معنا باشد و تأكيدى است بر دوام مجازات دوزخ، درست در مقابل بهشت، كه درباره آن ذيل همين آيات، مىخوانيم: خالِدِينَ فِيها حَسُنَتْ مُسْتَقَرّاً وَ مُقاماً:
«مؤمنان جاودانه در غرفههاى بهشتى مىمانند، چه جايگاه خوب و چه محل اقامت نيكوئى است». «١»
***
در آخرين آيه مورد بحث، به پنجمين صفت ممتاز «عباد الرحمان» كه «اعتدال و دورى از هر گونه افراط و تفريط» در كارها مخصوصاً در مسأله انفاق است اشاره كرده، مىفرمايد: «آنها كسانى هستند كه: به هنگام انفاق، نه اسراف مىكنند و نه سختگيرى، بلكه در ميان اين دو، حدّ اعتدالى را رعايت مىكنند» «وَ الَّذِينَ إِذا أَنْفَقُوا لَمْ يُسْرِفُوا وَ لَمْ يَقْتُرُوا وَ كانَ بَيْنَ ذلِكَ قَواماً».
جالب توجه اين كه: اصل انفاق كردن را مسلّم مىگيرد، به طورى كه نياز به ذكر نداشته باشد؛ چرا كه انفاق، يكى از وظائف حتمى هر انسانى است، لذا، سخن را روى كيفيت انفاق آنان برده، مىگويد: انفاقى عادلانه و دور از هر گونه اسراف و سختگيرى دارند، نه آن چنان بذل و بخششى كنند كه زن و فرزندشان گرسنه بمانند، و نه آن چنان سختگير باشند كه ديگران از مواهب آنها بهره نگيرند.
در تفسير «اسراف» و «اقتار» كه نقطه مقابل يكديگرند، مفسران سخنان