تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٥٨
گرداند. «١»
***
٢- بر چه كسى بايد توكل كرد؟
در آيات فوق، هنگامى كه به پيامبر فرمان توكل مىدهد كه از همه مخلوقات نظر بر گيرد و تنها به ذات پاك خداوند چشم دوزد، اوصافى براى اين ذات پاك برمىشمرد كه در حقيقت، شرائط اساسى كسى است كه: مىتواند پناهگاه واقعى و مطمئن انسانها گردد.
نخست اين كه: زنده باشد؛ چرا كه موجود مرده و بى خاصيت، همچون بتها هرگز نمىتوانند تكيهگاه كسى شوند.
ديگر اين كه: حياتش جاودانى باشد، به طورى كه احتمال مرگ او تزلزلى در فكر متوكلان ايجاد نكند.
سوم اين كه: علم و آگاهيش همه چيز را در برگيرد، هم از نيازهاى متوكلان با خبر باشد و هم از توطئهها و نقشههاى دشمنان.
چهارم اين كه: قدرت بر همه چيز، هر گونه عجز و ناتوانى را كه موجب تزلزل اين تكيهگاه است، كنار زند.
پنجم اين كه: حاكميت، تدبير و اداره همه امور در كف با كفايت او باشد، و مىدانيم: اين صفات تنها در ذات پاك خدا جمع است، و به همين دليل، تنها تكيهگاه اطمينان بخش و تزلزل ناپذير در برابر همه حوادث ذات او است.
***