تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٩
اين وضع دوزخ است به هنگامى كه آنها را از دور مىبيند، اما وضع آنها در آتش دوزخ را چنين توصيف مىكند: «هنگامى كه در مكان تنگ و محدودى از آتش- در حالى كه در غل و زنجيرند- افكنده شوند فرياد واويلاشان بلند مىشود» «وَ إِذا أُلْقُوا مِنْها مَكاناً ضَيِّقاً مُقَرَّنِينَ دَعَوْا هُنالِكَ ثُبُوراً». «١»
اين به خاطر كوچك بودن دوزخ نيست؛ چرا كه طبق آيه ٣٠ سوره «ق» «هر چه در قيامت، به جهنم مىگوئيم: آيا پر شدهاى؟ باز بيشتر طلب مىكند» (يَوْمَ نَقُولُ لِجَهَنَّمَ هَلِ امْتَلَأْتِ وَ تَقُولُ هَلْ مِنْ مَزِيدٍ).
بنابراين، مكان وسيعى است اما آنها را در اين مكان وسيع آنچنان محدود مىكنند كه طبق بعضى از روايات، وارد شدنشان در دوزخ همچون وارد شدن ميخ در ديوار است!. «٢»
ضمناً، واژه «ثُبُور» در اصل به معنى «هلاك و فساد» است، و به هنگامى كه انسان در برابر چيز وحشتناك و مهلكى قرار مىگيرد، گاهى فرياد «وا ثبورا»! بلند مىكند، كه مفهومش «اى مرگ بر من» است.
***
اما به زودى به آنها گفته مىشود: «امروز يك بار «وا ثبورا» نگوئيد، بلكه بسيار ناله «وا ثبورا» سر دهيد» «لاتَدْعُوا الْيَوْمَ ثُبُوراً واحِداً وَ ادْعُوا ثُبُوراً كَثِيراً».
و در هر حال، اين ناله شما به جائى نخواهد رسيد و مرگ و هلاكى در كار نخواهد بود، بلكه بايد زنده بمانيد، و مجازاتهاى دردناك را بچشيد.