تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٦١
تفسير:
از توطئههاى آنها نگران نباش
در آيات گذشته، سخن از انكار معاد از سوى كفار متعصب بود كه، با سخريه و استهزاء، رستاخيز را تكذيب مىكردند.
از آنجا كه بحث منطقى با چنين قوم لجوجى بيهوده بوده است، به علاوه، دلائل فراوانى براى معاد در آيات ديگر قرآن اقامه شده، دلائلى كه حتى در زندگى روزمره در جهان گياهان، در عالم جنين و مانند آن مشاهده مىشود، لذا در آيات مورد بحث، به جاى اين كه دليلى براى آنها ذكر كند آنها را به مجازاتهاى الهى كه در پيش دارند تهديد و انذار مىكند.
روى سخن را به پيامبر صلى الله عليه و آله كرده مىگويد: «بگو در روى زمين سير كنيد، آثار گذشتگان را ببينيد، و بنگريد عاقبت كار مجرمان و گنهكاران به كجا رسيد»؟ «قُلْ سِيرُوا فِي الأَرْضِ فَانْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الْمُجْرِمِينَ».
شما مىگوئيد: اين وعدهها به نياكان ما نيز داده شد و آنها نيز به آن اعتنا نكردند و ضررى هم نديدند، اما اگر كمى در جهان سير كنيد و آثار اين گذشتگان مجرم، گنهكار و منكر توحيد و معاد را- كه مخصوصاً در اطراف همين سرزمين «حجاز» شما قرار دارد- بنگريد، مىدانيد مطلب چنين نيست.
نوبت شما هم مىرسد، عجله نكنيد، شما هم اگر مسير خود را اصلًاح نكنيد به همان سرنوشت شوم گرفتار خواهيد شد.
قرآن مجيد كراراً مردم را به سير در ارض، و مشاهده آثار گذشتگان، سرزمينهاى ويران شده اقوامى كه به عذاب گرفتار شدهاند، كاخهاى در هم شكسته شاهان، قبرهاى در هم ريخته و استخوانهاى پوسيده مستكبران، اموال و ثروتهاى بى صاحب مانده ثروتمندان مغرور، دعوت كرده است، مخصوصاً