تفسير:
محاكمه معبودان و عابدان گمراه
از آنجا كه در آيات گذشته، سخن از سرنوشت مؤمنان و مشركان در قيامت و پاداش و كيفر اين دو گروه بود، آيات مورد بحث، همين موضوع را به شكل ديگرى ادامه مى‌دهد و سؤالى را كه خداوند از معبودهاى «مشركان» در قيامت مى‌كند، همراه جواب آنها به عنوان يك هشدار، بيان مى‌فرمايد:
نخست مى‌گويد: «به ياد آور روزى را كه خداوند همه آنها و معبودهايشان را كه غير از «اللَّه» پرستش مى‌كردند جمع و محشور مى‌كند» «وَ يَوْمَ يَحْشُرُهُمْ وَ ما يَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ».
و از آنها «سؤال مى‌كند: آيا شما اين بندگان مرا گمراه كرديد يا خود آنها راه را گم كردند»؟! «فَيَقُولُ أَ أَنْتُمْ أَضْلَلْتُمْ عِبادِي هؤُلاءِ أَمْ هُمْ ضَلُّوا السَّبِيلَ».
***
اما آنها در پاسخ «مى‌گويند: منزهى تو اى پروردگار براى ما شايسته نبود كه اوليائى غير از تو برگزينيم» «قالُوا سُبْحانَكَ ما كانَ يَنْبَغِي لَنا أَنْ نَتَّخِذَ مِنْ دُونِكَ مِنْ أَوْلِياءَ».
نه تنها ما آنها را به سوى خود دعوت نكرديم، بلكه ما به ولايت و عبوديت تو معترف بوديم و غير از تو را معبود براى خود و ديگران برنگزيديم!.
علت انحراف آنها اين بود كه: «آنان و پدرانشان را از نعمت‌ها و مواهب دنيا برخوردار نمودى (آنان به جاى اين كه شكر نعمتت را به جا آورند در شهوات و كامجوئى‌ها فرو رفتند) تا ياد تو را فراموش كردند» «وَ لكِنْ مَتَّعْتَهُمْ وَ آباءَهُمْ حَتَّى نَسُوا الذِّكْرَ».
«و به همين دليل فاسد شدند و هلاك گشتند» «وَ كانُوا قَوْماً بُوراً».