پرده بگويند.
همين اندازه مى‌گويد: موجود متحرك و جنبنده‌اى است كه خدا او را از زمين در آستانه رستاخيز، ظاهر مى‌سازد، او با مردم سخن مى‌گويد، و سخنش اين است كه مردم به آيات خدا ايمان نمى‌آورند.
به تعبير ديگر، كار او اين است صفوف را از هم جدا مى‌كند و منكران و منافقان را از مؤمنان مشخص مى‌سازد، اين است برنامه او.
بديهى است منكران، با ديدن اين صحنه به خود مى‌آيند و از گذشته تاريك خويش پشيمان مى‌شوند، ولى چه سود كه راه بازگشت بسته است.
درباره جزئيات «دابَّةُ الأَرض» و صفات و مشخصات دقيقش در روايات اسلامى، در كتب تفسير و حديث شيعه و اهل سنت، مطالب بسيارى وارد شده است كه ما در ذيل همين آيات در بحث نكات، به خواست خدا به آن اشاره خواهيم كرد.
***
آن گاه به يكى ديگر از نشانه‌هاى رستاخيز اشاره كرده، مى‌گويد: «به خاطر بياور روزى را كه ما از هر امتى گروهى از كسانى كه آيات ما را تكذيب مى‌كردند محشور مى‌كنيم، و آنها را نگه مى‌داريم تا به يكديگر ملحق شوند» «وَ يَوْمَ نَحْشُرُ مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ فَوْجاً مِمَّنْ يُكَذِّبُ بِآياتِنا فَهُمْ يُوزَعُونَ».
«حشر» به معنى كوچ دادن و خارج كردن گروهى از مقرشان و حركت دادن آنها به سوى ميدان جنگ يا غير آن است.
«فوج» چنان كه «راغب» در «مفردات» مى‌گويد، به معنى گروهى است كه به سرعت حركت مى‌كنند.
«يُوزَعُون» به معنى نگه داشتن جمعيت است، به طورى كه گروهى به گروه