در اينجا علم خداوند به اسرار درون دل‌ها، مقدم بر علم به افعال برون، ذكر شده، اين به خاطر اهميت نيت و اراده است، و نيز ممكن است به خاطر اين باشد كه افعال برون از نيات نهفته درون سرچشمه مى‌گيرد و علم به علت، مقدم بر علم بر معلول است.
***
سپس مى‌افزايد: نه تنها خداوند، اسرار درون و برون آنها را مى‌داند، بلكه علم او به قدرى وسيع و گسترده است كه: «هيچ موجودى در آسمان و زمين، پنهان و مكتوم نيست مگر آن كه در كتاب آشكار (علم پروردگار) ثبت است» «وَ ما مِنْ غائِبَةٍ فِي السَّماءِ وَ الأَرْضِ إِلَّا فِي كِتابٍ مُبِينٍ». «١»

روشن است: «غائبة» معنى وسيعى دارد كه هر آنچه را كه از حس ما پنهان است در بر مى‌گيرد، اعم از اعمال مخفى بندگان، و نيات باطنى آنها، و نيز اسرارى كه در پهنه آسمان و زمين نهفته است، و همچنين قيام رستاخيز و زمان نزول عذاب و مانند اينها، و دليلى ندارد مانند بعضى از مفسران، آن را به خصوص يكى از اين امور تفسير كنيم.
منظور از «كتاب مبين»، لوح محفوظ، همان صفحه علم بى پايان خدا است كه در ذيل آيه ٥٩ سوره «انعام» از آن بحث كرده‌ايم. «٢»
***