تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٦٤
آيه ٣٣ سوره «انفال» شاهد بر آن است (وَ ما كانَ اللَّهُ لِيُعَذِّبَهُمْ وَ أَنْتَ فِيْهِم).
تعبير به «عسى» (شايد) از زبان پيامبر صلى الله عليه و آله باشد، و حتى در كلام الهى نيز اين تعبير- بر خلاف آنچه بعضى پنداشتهاند- هيچ اشكالى ندارد، چرا كه اشاره به وجود مقدمات و مقتضى چيزى است، هر چند ممكن است اين مقدمات مقرون به مانع گردد و به نتيجه نهائى نرسد (دقت كنيد).
***
آن گاه به بيان اين واقعيت مىپردازد كه: اگر خداوند در مجازات شما عجله نمىكند، به خاطر فضل و رحمتش بر شما است، تا براى اصلًاح خويش و جبران گذشته به قدر كافى مهلت داشته باشيد مىگويد: «پروردگار تو نسبت به همه مردم فضل و رحمت دارد، ولى اكثر آنها شكرگذار نيستند» «وَ إِنَّ رَبَّكَ لَذُو فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَ لَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لا يَشْكُرُونَ».
***
و اگر تصور مىكنند، تأخير مجازات آنها به خاطر آن است كه خداوند از نيات سوء و انديشههاى زشتى كه در سر مىپرورانند بىخبر است، اشتباه بزرگى است؛ چرا كه «پروردگار تو آنچه را سينههاشان پنهان مىدارد و آنچه را آشكار مىكنند به خوبى مىداند» «وَ إِنَّ رَبَّكَ لَيَعْلَمُ ما تُكِنُّ صُدُورُهُمْ وَ ما يُعْلِنُونَ». «١»
او به همان اندازه از خفاياى درونشان آگاه است كه از اعمال برون، و اصولًا پنهان و آشكار، و غيب و شهود براى او يكسان است، اين علم محدود ما است كه اين مفاهيم را ساخته و پرداخته، و گرنه در مقابل يك وجود نامحدود، اين مفاهيم، به سرعت رنگ خود را مىبازند.