تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٤٩
منظور از «خلفاء الارض» ممكن است ساكنان زمين و صاحبان آن باشد؛ چرا كه خدا با آن همه نعمت و اسباب رفاه و آسايش و آرامش كه در زمين قرار داده انسان را حكمران اين كره خاكى ساخته، و او را براى سلطه بر آن آماده كرده است.
مخصوصاً هنگامى كه انسان در اضطرار فرو مىرود، و به درگاه خدا رو مىآورد و او به لطفش بلاها و موانع را بر طرف مىسازد، پايههاى اين خلافت مستحكمتر مىشود (و از اينجا رابطه ميان اين دو بخش از آيه روشن مىگردد).
و نيز ممكن است اشاره به اين باشد كه: خدا ناموس حيات را چنين قرار داده كه دائماً اقوامى مىآيند و جانشين اقوام ديگر مىشوند كه اگر اين تناوب نبود تكاملى صورت نمىگرفت. «١»
***
در چهارمين سؤال، مسأله هدايت را مطرح كرده، مىگويد: «آيا اين بتها بهترند يا كسى كه شما را در تاريكىهاى صحرا و دريا (به وسيله ستارگان) هدايت مىكند»؟ «أَمَّنْ يَهْدِيكُمْ فِي ظُلُماتِ الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ».
«و كسى كه بادها را به عنوان بشارت دهندگان پيش از نزول رحمتش مىفرستد» «وَ مَنْ يُرْسِلُ الرِّياحَ بُشْراً بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهِ».
بادهائى كه بيانگر نزول بارانند و همانند پيك مخصوص بشارت، پيشاپيش آن حركت مىكنند، در حقيقت كار آنها نيز هدايت مردم به نزول باران است.
تعبير «بشراً» (بشارت دهندگان) در مورد بادها و تعبير به «رحمت» در مورد باران هر دو جالب است؛ زيرا بادها هستند كه: رطوبت هوا و قطعات ابر را از صفحه اقيانوسها برداشته و بر دوش خود حمل مىكنند، و به نقاط خشك و