محتواى سوره نمل
اين سوره- چنان كه گفتيم- در «مكّه» نازل شده، و معروف اين است بعد از سوره «شعراء» بوده است.
محتواى اين سوره، از نظر كلى همان محتواى سوره‌هاى مكّى است، از نظر اعتقادى بيشتر روى مبدأ و معاد تكيه مى‌كند، و از قرآن و وحى و نشانه‌هاى خدا در عالم آفرينش و چگونگى معاد و رستاخيز، سخن مى‌گويد.
و از نظر مسائل عملى و اخلاقى، بخش قابل ملاحظه‌اى از سرگذشت پنج پيامبر بزرگ الهى، و مبارزات آنها با اقوام منحرف را بحث مى‌كند، تا
هم دلدارى و تسلّى خاطر براى مؤمنانى باشد كه مخصوصاً در آن روز در «مكّه» در اقليت شديد قرار داشتند.
و هم هشدارى باشد براى مشركان لجوج و بيدادگر كه سرانجام كار خويش را در صفحه تاريخ طاغيان گذشته ببينند، شايد بيدار شوند و به خود آيند.
يكى از امتيازات اين سوره، بيان بخش مهمى از داستان «سليمان» و «ملكه سبا» و چگونگى ايمان آوردن او به توحيد، و سخن گفتن پرندگانى، همچون هدهد، و حشراتى همچون مورچه، با سليمان است.
اين سوره، به خاطر همين معنى، سوره «نمل» (مورچه) ناميده شده، و عجب اين كه: در بعضى از روايات به نام سوره «سليمان» آمده است، (گاه سوره سليمان و گاه مورچه!) و چنان كه خواهيم ديد اين نامگذارى‌ها بسيار حساب شده است، اين نامگذارى‌ها كه از تعليمات پيامبر صلى الله عليه و آله سرچشمه مى‌گرفته، گاهى بيانگر واقعيات مهمى است كه در شرايط عادى، مردم از آن غافلند.