اين قريحه ملكوتى را در طريق آزادگى انسان‌ها، پاكى و تقوا، و مبارزه با دزدان و غارتگران و جباران به كار گرفتند و به اوج افتخار رسيدند.
گاهى در دفاع از حق، اشعارى گفتند كه: با هر بيتى، بيتى در جنّت براى خود خريدند. «١»
و گاه در دوران‌هاى خفقان بارى كه حكام بيدادگر همچون «بنى اميه» و «بنى عباس»، نفس‌ها را در سينه‌ها حبس كرده بودند با گفتن قصيده‌اى همچون قصيده «مدارس آيات» قلب‌ها را جلا دادند، و پرده‌هاى دروغ و تزوير را كنار زدند، گوئى روح القدس اين اشعار را بر زبان آنها جارى مى‌ساخت. «٢»
و گاه براى ايجاد حركت در توده‌هاى رنجديده كه احساس حقارت مى‌كردند اشعارى مى‌سرودند و شور و حماسه و هيجان مى‌آفريدند.
و قرآن درباره اينها مى‌گويد: «إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَ ذَكَرُوا اللَّهَ كَثِيراً وَ انْتَصَرُوا مِنْ بَعْدِ ما ظُلِمُوا».
جالب اين كه: اين گروه از شاعران، گاهى چنان آثار جاودانه‌اى از خود به يادگار گذاشتند كه پيشوايان بزرگ اسلام، طبق بعضى از روايات، مردم را به حفظ اشعار آنها توصيه مى‌فرمودند، چنان كه درباره اشعار «عبدى» از «امام صادق» عليه السلام نقل شده كه فرمود: يا مَعْشَرَ الشِّيْعَةِ عَلِّمُوا أَوْلادَكُمْ شِعْرَ الْعَبْدِى، فَانَّهُ عَلى‌ دِيْنِ اللَّهِ:
«اى شيعيان! به فرزندان خود، اشعار عبدى را بياموزيد كه او بر دين خدا است». «٣»
اين بحث را با يكى از اشعار معروف «عبدى» كه در زمينه خلافت و