تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٨٣
اين زمينه سرمىدهند.
در آيات قرآن، نمونههاى زيادى از آن به چشم مىخورد كه سادهترين آن را در آيات مورد بحث خوانديم: هَلْ نَحْنُ مُنْظَرُونَ: «آيا به ما مهلتى داده خواهد شد»؟!
در سوره «انعام» آيه ٢٧ مىخوانيم: يا لَيْتَنا نُرَدُّ وَ لْا نُكَذِّبُ بِآياتِ رَبِّنا: «اى كاش! ما بازمىگشتيم و آيات پروردگارمان را تكذيب نمىكرديم».
و در سوره «احزاب» آيه ٦٦ آمده است: يا لَيْتَنا أَطَعْنَا اللَّهَ وَ أَطَعْنَا الرَّسُولَا: «اى كاش! ما خدا و پيامبرش را اطاعت كرده بوديم».
در سوره «مؤمنون» آيات ٩٩ و ١٠٠ آمده است: حَتَّى إِذا جاءَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قالَ رَبِّ ارْجِعُونِ* لَعَلِّي أَعْمَلُ صالِحاً فِيما تَرَكْتُ:
«وضع مجرمان همچنان ادامه دارد، تا زمانى كه مرگ به سراغ يكى از آنان بيايد، مىگويد: پروردگارا مرا بازگردانيد* تا گذشته تاريكم را جبران كنم و عمل صالحى را انجام دهم»!.
اين وضع همچنان ادامه دارد، حتى هنگامى كه گنهكاران در كنار آتش دوزخ قرار مىگيرند، باز اين سخن را تكرار مىكنند، چنان كه در سوره «انعام» آيه ٢٧ مىخوانيم: وَ لَوْ تَرى إِذْ وُقِفُوا عَلَى النَّارِ فَقالُوا يا لَيْتَنا نُرَدُّ وَ لا نُكَذِّبَ بِآياتِ رَبِّنا وَ نَكُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ: «اگر مجرمان را هنگامى كه در كنار آتش قرار گرفتهاند ببينى كه مىگويند: اى كاش! ما بازمىگشتيم و آيات پروردگارمان را تكذيب نمىكرديم، و از مؤمنان بوديم»!.
ولى بديهى است اين بازگشت در سنت الهى امكان پذير نيست، اگر ميوه نارسى كه از درخت جدا شده به درخت بازگردد، و جنينى كه ناقص متولد شده به رحم مادر بپيوندد، چنين بازگشتى امكان پذير است.