تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٦٠
تفسير:
برجهاى آسمانى
از آنجا كه در آيات پيشين، سخن از عظمت و قدرت خدا بود و هم وسعت رحمت او، در نخستين آيه مورد بحث، مىافزايد: «هنگامى كه به آنها گفته شود: براى خداوند رحمان- كه سراسر وجود شما غرق رحمت او است- سجده كنيد آنها از روى كبر و غرور، و يا از سر استهزاء، مىگويند: رحمان چيست»؟! «وَ إِذا قِيلَ لَهُمُ اسْجُدُوا لِلرَّحْمنِ قالُوا وَ مَا الرَّحْمنُ».
ما اصلًا «رحمان» را نمىشناسيم، و اين كلمه براى ما مفهوم روشنى ندارد.
«آيا ما براى چيزى سجده كنيم كه: تو به ما دستور مىدهى»؟! «أَ نَسْجُدُ لِما تَأْمُرُنا».
ما زير بار هيچ كس نمىرويم، و تابع فرمان اين و آن نخواهيم شد!.
«اين سخن را مىگويند، و بر نفرت و دوريشان از خدا افزوده مىشود» «وَ زادَهُمْ نُفُوراً».
بدون شك، مناسبترين نام از نامهاى خدا براى دعوت به خضوع و سجده در برابر او، همان نام پر جاذبه رحمان، با مفهوم رحمت گستردهاش مىباشد، ولى آنها به خاطر كوردلى و لجاجت، نه تنها انعطافى در برابر اين دعوت نشان ندادند، بلكه به سخريه و استهزاء پرداخته، و از روى تحقير گفتند: رحمان چيست؟ همان گونه كه فرعون در برابر دعوت موسى عليه السلام گفت: وَ ما رَبُّ الْعالَمِيْنَ: «پروردگار جهانيان چيست»؟ «١» آنها حتى حاضر نبودند بگويند كيست؟!
گرچه جمعى از مفسران معتقدند: نام «رحمان» براى خدا در ميان عرب