تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٣٧
در آخرين آيه مورد بحث، اشاره به «قرآن» كرده، مىگويد: «ما اين آيات را به صورتهاى گوناگون و مؤثر در ميان آنها قرار داديم تا متذكر شوند و از آن به قدرت پروردگار، پى برند، اما بسيارى از مردم جز انكار و كفر كارى در برابر آن نشان ندادند» «وَ لَقَدْ صَرَّفْناهُ بَيْنَهُمْ لِيَذَّكَّرُوا فَأَبى أَكْثَرُ النَّاسِ إِلَّا كُفُوراً».
گرچه بسيارى از مفسران، مانند مرحوم «طبرسى» و «شيخ طوسى» در «تبيان» و «علامه طباطبائى» در «الميزان» و بعضى ديگر، ضمير در جمله «صَرَّفْناهُ» را به باران بازگرداندهاند كه مفهومش چنين مىشود: ما قطرات باران را در جهات مختلف روى زمين و مناطق گوناگون مىفرستيم، و آن را در ميان انسانها تقسيم مىكنيم تا متذكر اين نعمت بزرگ خدا بشوند.
ولى حق اين است كه: اين ضمير به قرآن و آيات آن باز مىگردد؛ چرا كه اين تعبير، (به صورت فعل ماضى و مضارع) در ده مورد از قرآن مجيد آمده كه در ٩ مورد، صريحاً به آيات قرآن و بيانات آن باز مىگردد، و در موارد متعددى جمله «لِيَذَّكَّرُوا» يا مانند آن، پشت سر آن قرار گرفته، بنابراين، بسيار بعيد به نظر مىرسد كه: در اين يك مورد، اين تعبير، مفهوم ديگرى داشته باشد.
اصولًا، ماده «تصريف» كه به معنى تغيير دادن و دگرگون ساختن است تناسب چندانى با نزول آب باران ندارد، در حالى كه با آيات قرآن كه در لباسهاى مختلف، گاه به صورت «وعد» و گاهى به صورت «وعيد»، گاه به صورت «امر»، گاهى به صورت «نهى» و گاه به صورت «سرگذشت پيشينيان» مىآيد، مناسبتر است.
***