تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١١٩
كسى كه روباهان بر آن بول مىكنند»!. «١»
دو تفسير بالا، با هم منافاتى ندارند، اصل بت پرستى كه زائيده خرافات است يك نوع هواپرستى است، و انتخاب بتهاى گوناگون بدون هيچ منطقى، آن نيز شاخه ديگرى از هوا پرستى است.
در زمينه «بت هوا و هوس» در نكتهها، به خواست خدا، بحث مشروحى خواهد آمد.
***
بالاخره سومين پاسخى كه قرآن از اين گروه گمراه مىگويد، اين است كه مىگويد: «آيا تو گمان مىكنى اكثر آنها گوش شنوا دارند، يا مىفهمند»؟! «أَمْ تَحْسَبُ أَنَّ أَكْثَرَهُمْ يَسْمَعُونَ أَوْ يَعْقِلُونَ».
«نه آنها تنها مانند چهارپايانند، بلكه گمراهتر»! «إِنْ هُمْ إِلَّا كَالأَنْعامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ سَبِيلًا».
يعنى سخريهها، سخنان زننده و غير منطقى آنها هرگز تو را ناراحت نكند؛ چون آدمى يا بايد خود داراى عقل باشد، و آن را به كار گيرد، (و مصداق «يَعْقِلُونَ» گردد) و يا اگر از علم و دانش برخوردار نيست، از دانايان سخن بشنود (و مصداق «يَسْمَعُونَ» باشد) اما اين گروه، نه آنند و نه اين، به همين دليل، با چهار پايان تفاوتى ندارند. و روشن است از چهارپا نمىتوان توقعى داشت، جز نعره كشيدن، لگد زدن، و كارهاى غير منطقى انجام دادن.