فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٧٣٠
ادات موصول
ادات موصول
(ادات به کار رفته در معناى موصولى)
به اداتى در قرآن که معناى موصولى در جمله دارد «ادات موصول» ميگويند؛ مانند:
١. ال:((التَّائِبُونَ الْعَابِدُونَ) ؛ )[آن مؤمنان] همان توبهكنندگان پرستندگان (توبه// ١١٢) . «ال» اسم فاعل و مفعول معمولاً موصول است.
٢. اَيّ:((ثُمَّ لَنَنزِعَنَّ مِن كُلِّ شِيعَةٍ أَيُّهُمْ أَشَدُّ عَلَى الرَّحْمَنِ عِتِيًّا) ؛ )آنگاه از هر دستهاى كسانى از آنان را كه بر [خداى] رحمان سركشتر بودهاند بيرون خواهيم كشيد (مريم// ٦٩) .
٣. ما:((مَا عِندَكُمْ يَنفَدُ وَمَا عِندَ اللّهِ بَاقٍ...) ؛ )آنچه پيش شماست تمام مىشود و آنچه پيش خداست پايدار است (نحل// ٩٦) .
٤. مَن:((وَلَهُ مَن فِى السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ...) ؛ )و هر كه در آسمانها و زمين است براى اوست (انبياء// ١٩) .
٥. ماذا: «ما» استفهام است و «ذا» موصول به معناى «الذى»؛ مانند:((... وَيَسْأَلُونَكَ مَاذَا يُنفِقُونَ...) ؛ )و از تو مىپرسند چه چيزى انفاق كنند (بقره// ٢١٩) .
[١]زركشي ، محمد بن بهادر ، ٧٤٥ - ٧٩٤ق;البرهان فى علوم القرآن(باحاشيه);جلد٤;صفحه (٤١١-١٤١)و٣٩٨
[٢]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، ٨٤٩ - ٩١١ق.;الاتقان فى علوم القرآن;جلد٢;صفحه (٢٩٦-٢٢٩)و(٢٩١-٢٩٢)و٢١٣و١٨٥