فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٣٥٥٨
فصل (قرآن)
فصل (قرآن)
(يکى از اوصاف قرآن)
«فصل» مصدر و به معناى جداکردن دو يا چند چيز از يکديگر است و در امور مادي، اعتبارى و معنوى بهکار مىرود.
«فصل» يکى از اسامى و صفات قرآن است که درآيه ١٣ سوره طارق به آن اشاره شده است:((إِنَّهُ لَقَوْلٌ فَصْلٌ) ؛ «اين (قرآن) سخنى است که حق را از باطل جدا مىکند»)
استعمال مصدر (فصل) در آيه فوق براى قرآن، به معناى فاعل و براى مبالغهى در آن است؛ يعنى قرآن حقيقتاً جداکننده حق و باطل است.
قول فصل، يعنى سخن جدّى و قاطعى که حق را از باطل جدا ميکند و هرگز قابل نقض و ابرام نيست. اين تعبير را بيشتر در قضاوتهاى مهم و حل اختلافات به کار مىبرند و مىتوان گفت قول فصل، آن سخن نهايى است که چون و چرا ندارد و جاى شک و ترديد باقى نمىگذارد.
دو ديدگاه درباره «قول فصل» وجود دارد:
١. اشاره به معاد است؛
٢. وصف و اسم قرآن است؛ زيرا قرآن سخن قاطعى است که حق را از باطل جدا مىکند و جاى ابهام و ترديد باقى نمىگذارد.
[١]مكارم شيرازي ، ناصر ، ١٣٠٥ -;تفسير نمونه;جلد٢٦;صفحه ٣٧٤
[٢]طباطبايي ، محمد حسين ، ١٢٨١ - ١٣٦٠;الميزان في تفسير القرآن;جلد٢٠;صفحه ٢٦١
[٣]طبرسي ، فضل بن حسن ، ٤٦٨ - ٥٤٨ق;مجمع البيان فى تفسيرالقرآن;جلد١٠;صفحه ٣٢٤
[٤]قرشي بنابي ، علي اكبر ، ١٣٠٧ -;قاموس قرآن;جلد٥;صفحه ١٨٠
[٥]زركشي ، محمد بن بهادر ، ٧٤٥ - ٧٩٤ق;البرهان فى علوم القرآن(باحاشيه);جلد١;صفحه ٢٧٣
[٦]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، ٨٤٩ - ٩١١ق.;الاتقان فى علوم القرآن;جلد١;صفحه ١٧٩
[٧]مصباح ، محمد تقي ، ١٣١٣ -;قرآن شناسى;جلد١;صفحه ٦٤
[٨]ابو الفتوح رازي ، حسين بن علي ، ٤٧٠؟-٥٥٤؟ق.;هفده گفتاردرعلوم قرآن;صفحه ٣٧
[٩]راميار ، محمود ، ١٣٠١ - ١٣٦٣;تاريخ قرآن;صفحه ٣٢