فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٥٩١
اختلاف قرائات در اسماء
اختلاف قرائات در اسماء
(اختلاف در قرائات ناشى از صورتهاي مختلف اسماء)
ابو الفضل رازي موارد اختلاف قرائاتِ صاحبان قرائت را در قالب ٧ وجه صورت بندي کرده است که يکي از اين وجوه، اختلاف اسماء از جهت مفرد و تثنيه و جمع و تذكير و تأنيث و مبالغه و مانند آن است.
١. نمونه اختلاف اَسماء به لحاظ مفرد و تثنيه و جمع، آيه:((بِرِسالاتي وَبِكَلامي))(اعراف//١٤٤) است که قرّاء مکّه و مدينه به لفظ مفرد، و ساير قرّاء به صيغه جمع قرائت کردهاند. و آيه:((إنَّ صلاتَكَ سَكَنٌ لَهُمْ))(توبه//١٠٣) که حمزه و حفص و کسائي به لفظ مفرد، و ساير قرّاء به صيغه جمع قرائت کردهاند. و آيه: (لأجِدَنَّ خَيْرا منْها مُنْقَلبا) (توبه//١٠٣) که قرّاء مکّه و مدينه و ابن عامر به لفظ تثنيه (منهما) ، و ساير قرّاء به صيغه مفرد (منها) قرائت کردهاند. والتذكير والتأنيث (٣) والمبالغة (٤) وغيرها.
٢. نمونه اختلاف اَسماء به لحاظ تذکير و تأنيث، آيه:((فنادتْهُ الملائكة))(آل عمران//٣٩) است که حمزه و کسائي و خَلَف- به خلاف ساير قرّاء- به صيغه مذکّر (فناداه الملائكة) قرائت کردهاند.
٣. نمونه اختلاف اَسماء به لحاظ مبالغه و غير مبالغه، آيه:((بِكُلِّ ساحرٍ عَلِيمٍ))(اعراف//١١٢) است که حمزه و کسائي- به خلاف ساير قرّاء- به صيغه مبالغه (سحّار) قرائت کردهاند.
نيز ر.ک: اختلاف قرائات در اِبدال.
[١]معرفت ، محمد هادي ، ١٣٠٩ -١٣٨٥.;التمهيد فى علوم القرآن;جلد٢;صفحه ١٠١