فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٤٥١٨
مفسّران قرن پنجم
مفسّران قرن پنجم
(مفسّران شيعه و اهلسنّت در قرن پنجم هجرى قمرى)
اسامى برخى از مفسّران شيعه در قرن پنجم هجرى از اين قرار است:
١. ابوالقاسم هبةالله بن سلامة (م٤١٠ ق) از مفسّران و اکابر شيعه و صاحب الناسخ و المنسوخ؛
٢. شيخ ابوالفرج مظفر (م٤١٠ ق) فرزند على بن حسين همدانى قزوينى از شيوخ اماميه و سفراى حضرت حجت بن الحسن (ع) در قزوين؛
٣. ابواسحاق احمد فرزند ابراهيم نيشابورى (م٤٢٧ق)، صاحب تفسير ثعالبى؛ اديب، متکلم، محدث و از فقهاى زمانه خود؛
٤. ابو عبدالله اسماعيل بن احمد حيرى نيشابورى (م٤٣٠ق) صاحب کفايةالتفسير؛
٥. امام ابوالفتح ناصر (شهيد ٤٤٤ ق) از نوادگان امام مجتبى (ع) معروف به ديلمى از مشاهير زيديه؛
٦. شيخ ابوجعفر محمد بن حسن طوسي، معروف به شيخ طوسى (م٤٦٠ ق) از ارکان طايفه شيعه جعفريه و ائمه مفسّران اماميه و صاحب التبيان فى تفسير القرآن (تفسير التبيان)؛
٧. شريف ابويعلى محمد بن حسن بن حمزه جعفرى طالبى (م٤٦٣ ق) صاحب تفسير جعفري، از علماى اماميه و از مشايخ اجازات (ابويعلى داماد استادش شيخ مفيد بود)؛
٨. ابوالحسن علي، معروف به واحدى نيشابورى (م٤٦٨ ق)، از علماى اماميه و از بزرگان علم نحو و مصنف تفسيرهاى البسيط، الوسيط و الوجيز؛
٩. حاکم ابوسعيد محسن بن محمد بن کرامه جُشَمى معروف به حاکم جُشَمى (م٤٩٤ق) از اعلام زيديه در قرن پنجم و صاحب تفسير التهذيب (تفسير حاکم جُشَمي).
از مفسّران اهلسنّت در قرن پنجم از قاضى عبدالجبار همدانى (م٤١٥ ق) صاحب تفسير تنزيه القرآن و عبدالکريم بن هوازن قشيرى (م٤٣٤ ق) صاحب تفسير لطائفالاشارات مىتوان نام برد.
نيز ر.ک: تفاسير قرن پنجم قمرى.
[١]صدرحاج سيدجوادي ، احمد ، ١٢٩٦ -;دائرة المعارف تشيع;جلد٤;صفحه (٥٠٢-٥٠٨)
[٢]شفيعي ، محمد;مفسران شيعه;صفحه ٨٩
[٣]عقيقي بخشايشي ، عبد الرحيم ، ١٣٢٢ -١٣٩١.;طبقات مفسران شيعه;جلد٢;صفحه ٤٨