فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ١٨٦
آيات وعد و وعيد
آيات وعد و وعيد
(آيات نويددهنده و هشداردهنده)
وعد (بر وزن برگ) در لغت به معناى وعده دادن براى انجام کارى در زمان و مکان مشخص در آينده است. وعده خير را در اصطلاح وعد، و وعده شر و تهديد را وعيد مىنامند؛ ولى راغب اصفهانى وعد را اعمّ دانسته است.
در قرآن کريم وعد هم براى نويد به خير و هم براى انذار از شرّ به کار رفته است؛ اما وعيد فقط براى انذار شرّ و سرانجام بد استعمال شده است.
حدود دويست آيه از قرآن کريم به مبحث وعد و وعيد الهى و مصاديق آنها پرداخته است؛ به اين قسم از آيات قرآن آيات وعد و وعيد مىگويند. البته وعد و وعيد الهى منحصر در صيغههاى وعد و مشتقّات آن نيست؛ بلکه در بسيارى از جاها با الفاظ ديگر آمده است؛ مانند: آيه ٢٤ سوره بقره.
بيشتر وعدههاى الهى در قرآن به معناى نويد به خير، و مربوط به پيامبران به ويژه پيامبر اکرم (ص) و مؤمنان است، و وعدههاى الهى در حق صالحان و مؤمنان، درباره نعمتهاى اخروى و دنيوى از قبيل: فتح و پيروزي، غنايم بسيار، وراثت زمين و… است.
بيشتر وعيدهاى خداوند در قرآن، متوجه چهار گروه ذيل است:
١. مشرکان (بقره// ٩٦) ؛
٢. کافران (مائده// ٣٦؛ انفال// ١٢ - ١٤؛ توبه// ٦٤؛ احزاب// ٥٧ و ٥٨) ؛
٣ و ٤. مفسدان و گناهکاران و فاسقان (بقره// ١١، ١٢، ٢٦، ٢٧، ٩٩، ٢٠٤ و…) .
[١]قرشي بنابي ، علي اكبر ، ١٣٠٧ -;قاموس قرآن;جلد٧;صفحه ٢٢٦
[٢]راغب اصفهاني ، حسين بن محمد ، - ٥٠٢ق;المفردات فى غريب القرآن;صفحه ٥٤٨