فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٢٥٧
آيه ٠٦٤ انفال
آيه ٠٦٤ انفال
(آيه ٦٤ انفال، از آيات مرتبط با فضائل امام علي (ع) )
به آيه ٦٤ سوره انفال «آيه مَنِ اتَّبَعَكَ» گفته ميشود:((يا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَسْبُكَ اللَّهُ وَ مَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ) ؛ «اى پيامبر، خداوند و مؤمنانى كه از تو پيروى ميكنند براى حمايت تو كافى است». )
در اين آيه براى تقويت روحيه پاك پيامبر (ص) مىفرمايد: خداوند و اين مؤمنانى كه از تو پيروى ميكنند براى حمايت تو كافى هستند، و با كمك آنها مىتوانى به هدف خود نائل شوى. بعضى از مفسران نقل كردهاند كه اين آيه هنگامى نازل شد كه طائفه يهود بنى قريظه و بنى نضير به پيامبر (ص) گفتند ما حاضريم تسليم تو شويم و از تو پيروى كنيم (و ترا يارى خواهيم كرد) آيه بالا نازل شد و به پيامبر (ص) هشدار داد كه به آنها اعتماد و تكيه نكند، بلكه تكيه گاه خود را تنها خدا و مؤمنان قرار دهد. حافظ ابو نعيم كه از علماى معروف اهل سنت است در كتاب فضائل الصحابه به اسناد خود نقل كرده كه اين آيه در باره على بن ابى طالب نازل شده و منظور از مؤمنين، على (ع) است.
البته اين گونه تفسيرها و شان نزولها آيه را منحصر و محدود نمىكند، بلكه منظور اين است شخصى مانند على (ع) كه در صف اول مؤمنان قرار دارد نخستين تكيه گاه پيامبر بعد از خدا از ميان مسلمين است هر چند كه ديگر مؤمنان نيز در صفوف بعد يار و ياور پيامبر (ص) هستند.
[١]مكارم شيرازي ، ناصر ، ١٣٠٥ -;تفسير نمونه;جلد٧;صفحه ٢٣٣
[٢]طوسي ، محمد بن حسن ، ٣٨٥ - ٤٦٠ق.;التبيان في تفسير القرآن;جلد٥;صفحه ١٥٣
[٣]طبرسي ، فضل بن حسن ، ٤٦٨ - ٥٤٨ق;مجمع البيان فى تفسيرالقرآن;جلد٤;صفحه ٨٥٧
[٤]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، ٨٤٩ - ٩١١ق.;الدر المنثور في التفسير بالماثور;جلد٣;صفحه ٢٠٠
[٥]طباطبايي ، محمد حسين ، ١٢٨١ - ١٣٦٠;الميزان في تفسير القرآن;جلد٩;صفحه ١٢١
[٦]فخر رازي ، محمد بن عمر ، ٥٤٤ - ٦٠٦ق.;التفسيرالكبير;جلد١٥;صفحه ٥٠٣
[٧]بحراني ، هاشم بن سليمان ، - ١١٠٧ق;البرهان فيتفسير القرآن;جلد٢;صفحه ١٧٩