فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٣٢٦
آيه اطاعت
آيه اطاعت
(آيه ٥٩ سوره نساء، در باره وجوب اطاعت از خدا، پيامبر و اولىالامر)
به آيه ٥٩ سوره نساء آيه اطاعت مىگويند:((يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ أَطِيعُواْ اللّهَ وَأَطِيعُواْ الرَّسُولَ وَأُوْلِى الأَمْرِ مِنكُمْ فَإِن تَنَازَعْتُمْ فِى شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللّهِ وَالرَّسُولِ إِن كُنتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ ذَلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلاً) ؛ )اى كسانى كه ايمان آوردهايد خدا را اطاعت كنيد و پيامبر و اولياى امر خود را [نيز] اطاعت كنيد پس هر گاه در امرى [دينى] اختلاف نظر يافتيد اگر به خدا و روز بازپسين ايمان داريد آن را به [كتاب] خدا و [سنت] پيامبر [او] عرضه بداريد اين بهتر و نيكفرجامتر است .
طبق نقل شيخ طوسى و ديگران از امام باقر (ع) و امام صادق (ع) ؛ منظور از اولواالامر در آيه، أئمه اطهار (ع) هستند؛ خداى متعال بر اساس اين أيه، اطاعت و فرمانبردارى از ائمه اطهار (ع) را مانند اطاعت از خود و پيامبرش بر مردم واجب کرد.
مفسران شيعه در اين زمينه اتفاقنظر دارند که منظور از اولواالامر امامان معصوم (ع) هستند که رهبرى مادى و معنوى جامعه اسلامى در همه شئون زندگى از طرف خداوند و پيامبر (ص) به آنها سپرده شده است و غير آنها را شامل نمىشود. البته کسانى که از طرف آنها به مقامى منصوب شوند با شروط معينى اطاعتشان لازم است.
مفسران اهلسنّت درباره اولواالامر ديدگاههاى متفاوت دارند؛ از جمله: اولواالامر يعنى زمامداران و حکام؛ نمايندگان عموم طبقات؛ عالمان و دانشمندان؛ فرماندهان لشکر؛ صحابه و ياران پيامبر (ص) و…. همه مفسران شيعه و برخى از مفسران اهلسنّت بر عصمت اولواالامر اذعان دارند.
[١]مكارم شيرازي ، ناصر ، ١٣٠٥ -;تفسير نمونه;جلد٣;صفحه (٤٣٤-٤٤٤)
[٢]منصور ، عبدالحميد يوسف;نيل الخيرات فى القراءات العشرة;جلد٤;صفحه (٣٨٧-٤٠١)
[٣]فخر رازي ، محمد بن عمر ، ٥٤٤ - ٦٠٦ق.;التفسيرالكبير;جلد١٠;صفحه (١٤٢-١٤٦)