فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ١١١٥
اقصر آيه
كوتاهترين آيه
(اقصر آيه)
(نظرات درباره تعيين کوتاهترين آيه قرآن)
درباره کوتاهترين آيه قرآن نظريات ذيل ابراز شده است:
١. طه (طه// ١) ؛
٢. ثُمَّ نَظَرَ (مدثر// ٢١) ؛
٣. حم (غافر// ١؛ فصلت// ١؛ …) ؛
٤. يس (يس// ١) ؛
٥. والضحى (ضحي// ١) ؛
٦. والفجر (فجر// ١) ؛
٧. مدهامتان (الرحمن// ٦٤) .
قول اول بنابر رأى کوفيان است که «طه» را آيه مستقلى ميدانند. قول سوم و چهارم بنابر رأى کسانى است که فواتح سُوَر را آيه مستقل دانستهاند. قول هفتم به اين اعتبار است که تنها يک کلمه است. ابوعمرو دانى گفته: هيچ کلمهاى را نميشناسم که به تنهايى آيه شمرده شود مگر «مُدهامّتان». اما زرکشى که «والضحي» و «والفجر» را کوتاه ترين آيه ميشمارد، اگر که واو قَسَم و «مُقسَمٌ به» را روى هم يک کلمه بدانيم، اين دو کوتاه تر از «مُدهامّتان» هستند، زيرا هر يک از اين دو، در تلفّظ ٥ حرف، و در کتابت ٦ حرف دارند، در حالى که «مُدهامّتان» ٨ حرف دارد، و «ثُمَّ نَظَرَ» دو کلمه است نه يک کلمه.
[١]زركشي ، محمد بن بهادر ، ٧٤٥ - ٧٩٤ق;البرهان فى علوم القرآن(باحاشيه);جلد١;صفحه ٢٥٢
[٢]راميار ، محمود ، ١٣٠١ - ١٣٦٣;تاريخ قرآن;صفحه ٥٧٢
[٣]معرفت ، محمد هادي ، ١٣٠٩ -١٣٨٥.;التمهيد فى علوم القرآن;جلد١;صفحه ٣٦١