فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٢٢٨٧
خواتم مدحي
خواتم مدحي
(آيات پايانى برخى سورهها، مشتمل بر مدح قرآن يا پيامبر (ص) )
برخى از سورهها در آخرين آيه خود، قرآن يا رسول خدا (ص) را مدح کردهاند؛ اين گونه خواتم سور را «خواتم مدحى» مىنامند؛ مانند:
١. آيه ماقبل آخر سوره توبه (آيه ١٢٨) :((لَقَدْ جَاءكُمْ رَسُولٌ مِّنْ أَنفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُم بِالْمُؤْمِنِينَ رَؤُوفٌ رَّحِيمٌ) ؛ «قطعا براى شما پيامبرى از خودتان آمد كه بر او دشوار استشما در رنج بيفتيد به [هدايت] شما حريص و نسبت به مؤمنان دلسوز مهربان است». )
اين آيه در صدد ستايش از رسول گرامى اسلام (ص) است.
٢. آخرين آيه سوره ابراهيم که به وصف و ستايش قرآن کريم مىپردازد:((هَذَا بَلاَغٌ لِّلنَّاسِ وَلِيُنذَرُواْ بِهِ وَلِيَعْلَمُواْ أَنَّمَا هُوَ إِلَهٌ وَاحِدٌ وَلِيَذَّكَّرَ أُوْلُواْ الأَلْبَابِ) ؛ اين [قرآن] ابلاغى براى مردم است [تا به وسيله آن هدايتشوند] و بدان بيم يابند و بدانند كه او معبودى يگانه است و تا صاحبان خرد پند گيرند)».
همچنين آخرين آيه سوره يوسف، قرآن را به هدايت و رحمت مدح مىگويد.
نيز ر.ک: خواتم سور.
[١]زركشي ، محمد بن بهادر ، ٧٤٥ - ٧٩٤ق;البرهان فى علوم القرآن(باحاشيه);جلد١;صفحه ١٨٤
[٢]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، ٨٤٩ - ٩١١ق.;الاتقان فى علوم القرآن;جلد٣;صفحه ٣٦٧