فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٣٣٧
آيه انفاق
آيه انفاق
(آيه ٢٧٤بقره، در باره فضيلت انفاق و نازل شده در شأن امام علي (ع) )
آيه ٢٧٤ سوره بقره يکي از آياتي است که در فضيلت انفاق نازل شده، و به همين جهت آن را آيه انفاق ميگويند:((الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ بِاللَّيْلِ وَ النَّهارِ سِرًّا وَ عَلانِيَةً فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَ لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ) ؛ )«آنها كه اموال خود را، شب و روز، پنهان و آشكار، انفاق مىكنند، مزدشان نزد پروردگارشان است، نه ترسى بر آنهاست، و نه غمگين مىشوند».
در احاديث بسيارى- از شيعه و اهل سنت- آمده است كه اين آيه در باره على (ع) نازل شده است زيرا آن حضرت چهار درهم داشت، درهمى را شب، و درهمى را روز، و درهمى را آشكارا، و درهمى را در نهان انفاق كرد، و اين آيه نازل شد.
در اين آيه سخن از كيفيات مختلف و متنوع انفاق سخن گقته شده است، و نشانگر اين مطلب است که انفاق كنندگان بايد در انفاق خود به هنگام شب يا روز، پنهان يا آشكار، جهات اخلاقى و اجتماعى را در نظر بگيرند؛ آنجا كه انفاق به نيازمندان موجبى براى اظهار ندارد، آن را مخفى سازند تا هم آبروى آنان حفظ شود، و هم خلوص بيشترى در آن باشد، و آنجا كه مصالح ديگرى مانند تعظيم شعائر و تشويق و ترغيب ديگران در كار است، و انفاق جنبه شخصى ندارد، تا هتك احترام كسى شود (مانند انفاق براى جهاد و بناهاى خير و امثال آن) و با اخلاص نيز منافات ندارد، آشكارا انفاق نمايند. هر چند بعيد نيست كه مقدم داشتن شب بر روز، و پنهان بر آشكار، اشاره به اين باشد كه مخفى بودن انفاق بهتر است مگر موجبى براى اظهار باشد، هر چند بايد در همه حال و به هر شكل، انفاق فراموش نشود.
[١]مكارم شيرازي ، ناصر ، ١٣٠٥ -;تفسير نمونه;جلد٢;صفحه (٣٦٠-٣٦٢)
[٢]طبرسي ، فضل بن حسن ، ٤٦٨ - ٥٤٨ق;مجمع البيان فى تفسيرالقرآن;جلد٢;صفحه ٦٦٧
[٣]بحراني ، هاشم بن سليمان ، - ١١٠٧ق;البرهان فيتفسير القرآن;جلد١;صفحه ٥٥١
[٤]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، ٨٤٩ - ٩١١ق.;الدر المنثور في التفسير بالماثور;جلد١;صفحه ٣٦٣