فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٢٦٩١
سوره ٠٧٢
سوره جن
(سوره ٠٧٢)
(هفتاد و دومين سوره قرآن)
«جنّ» موجودى است نامرئى با ويژگيهاى عجيب. خداوند انواع گوناگون آفريده دارد؛ يکى هم جنّ است. در اين سوره، درباره آنان و عکسالعمل شان هنگام شنيدن آيات قرآن و دعوت محمد (ص) و دستههاى مؤمن و کافر و مسلم و قاسط از آنان صحبت شده است.
اين سوره درى از آن جهان را به روى انسان گشوده، و او را به قلمرو بيکرانه آفرينش خدا مىکشد تا بداند جز خودش ديگرانى هم هستند که خداشناس، عاقل و مطيع اوامر الهىاند.
چون در اين سوره، داستان شنيدن قرآن توسط گروهى از اجنّه و سپس ايمانآوردن آنان به پيامبر اکرم (ص) و بخشى از کارهاى آنان بيان شده است، به نام «جن» نامگذارى شد. به مناسبت اولين آيه سوره، به آن «سوره وحي» هم گفته شده است.
اين سوره، درباره جن و از ايمان و خضوع آنان به پيامبر اسلام (ص) و اعتقاد به معاد سخن مىگويد و بر بسيارى از عقايد خرافى درباره جن، خط بطلان مىکشد.
ويژگيهاى سوره جن:
١. داراى ٢٨ آيه طبق ديدگاه بيشتر مکاتب تفسيري، ٢٧ آيه به عدد مکى و مشتمل بر ٢٣٥ يا ٢٨٦ کلمه و ٨٧٠ يا ٩٥٩ حرف است.
٢. در ترتيب نزول، چهلمين و در ترتيب قرآنکريم هفتاد و دومين سوره است که پس از سوره اعراف و پيش از سوره يس نازل شد.
٣. در مکه فرود آمد و آيه مدنى ندارد.
٤. از نظر کميت از سورههاى مفصّل و از گروه طوال آن به شمار مىآيد که بخشى از يک حزب قرآن را تشکيل مىدهد.
٥. نخستين سوره از سورههاى پنجگانه «قل» يا «قلاقل» است، که با لفظ «قل» آغاز شده است.
٦. گفتهاند در اين سوره نسخى رخ نداده است.
[١]سخاوي ، علي بن محمد ، ٥٥٨-٦٤٣ق.;جمال القراء و كمال الاقراء;جلد١;صفحه ١٨٣
[٢]مكارم شيرازي ، ناصر ، ١٣٠٥ -;تفسير نمونه;جلد٢٥;صفحه ١٩٥
[٣]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، ٨٤٩ - ٩١١ق.;الاتقان فى علوم القرآن;جلد١;صفحه (٤١-٤٢)
[٤]طباطبايي ، محمد حسين ، ١٢٨١ - ١٣٦٠;الميزان في تفسير القرآن;جلد٢٠;صفحه ٣٨
[٥]زركشي ، محمد بن بهادر ، ٧٤٥ - ٧٩٤ق;البرهان فى علوم القرآن(باحاشيه);جلد١;صفحه ١٩٣
[٦]جمعي از محققان;علوم القرآن عندالمفسرين;جلد١;صفحه ٣١٥
[٧]حمد،غانم قدوري;رسم المصحف دراسة لغويه تاريخيه;جلد١;صفحه ٤٨٢
[٨]راميار ، محمود ، ١٣٠١ - ١٣٦٣;تاريخ قرآن;صفحه ٥٨٨