فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٤٠٤٥
كلمات هذيلي قرآن
كلمات هذيلي قرآن
(کلماتى از قرآن، به لغت قبيله هذيل)
هُذَيل از قبايل عدنانى و فرزندان بنوهذيل بن مدرکه و از قبايل مهم حجازند. اهل اين قبيله در سرزمينى ميان مکه و يثرب (مدينه) مىزيستند. آنان پس از اسلام در مناطق مختلف کشور پهناور اسلامى پراکنده شدند.
کلمات هذيلى قرآن را اين گونه برشمردهاند:
١. رِجْز: عذاب:((والرجز فاهجر))(مدثر// ٥) ؛
٢. شَرَوا: خريدند (بقره// ١٠٢) ؛
٣. عَزَموا الطلاق: حقّقوا، طلاق را واقع ساختند (بقره// ٢٢٧) ؛
٤. صلداً: نقياً، سخت و صاف (بقره// ٢٦٤) ؛
٥. آناء اليل: ساعاته (طه// ١٣٠) ؛
٦. من فورهم: من وجههم، پيش روى (آلعمران// ١٢٥) ؛
٧. مدراراً: متتابعاً، پىدرپى (انعام// ٦) ؛
٨. فرقاناً: مخرجاً، راه نجات (انفال// ٢٩) ؛
٩. حرِّض: حضّ، ترغيب کن (انفال// ٦٥) ؛
١٠. عيلة: فاقه، فقر و نادارى (توبه// ٢٨) ؛
١١. وليجة: بطانة، آستر (توبه// ١٦) ؛
١٢. انفروا: اغزوا، کوچ کنيد (توبه// ٣٨) ؛
١٣. سائحون: صائمون، روزهداران (توبه// ١١٢) ؛
١٤. عَنَت: اثم، گناه (نساء// ٢٥) ؛
١٥. بِبَدنک: بدرعک، زره (يونس// ٩٢) ؛
١٦. غُمّة: شبهه (يونس// ٧١) ؛
١٧. دُلُوک: زوال (اسراء// ٧٨) ؛
١٨. شاکلته: ناحيته (اسراء// ٨٤) ؛
١٩. رَجْماً: ظنّاً، از روى گمان (کهف// ٢٢) ؛
٢٠. مُلْتَحداً: ملجأ، پناهگاه (کهف// ٢٧) ؛
٢١. يَرْجُو: يخاف، بيم داشتن (کهف// ١١٠) ؛
٢٢. هَضْماً: نقصاً، کاسته شدن (طه// ١١٢) ؛
٢٣. هامدة: مغبرة، خشکيده (حج// ٥) ؛
٢٤. واقصد فى مشيک: اسرع، عجله کن (لقمان// ١٩) ؛
٢٥. اَجداث: قبور (يس// ٥١) ؛
٢٦. ثاقب: نورانى (صافات//١٠) ؛
٢٧. بالهم: حالهم (محمد// ٢) ؛
٢٨. يهجعون: مىآرمند (ذاريات// ١٧) ؛
٢٩. ذنوباً: عذاباً (ذاريات// ٥٩) ؛
٣٠. دُسُر: مسامير، ميخها (قمر// ١٣) ؛
٣١. تفاوت: عيب (ملک// ٣) ؛
٣٢. أرجائها: نواحيها (حاقه// ١٧) ؛
٣٣. واجفة: خائفة (نازعات// ٨) ؛
٣٤. أطواراً: ألواناً، رنگارنگ (نوح// ١٤) ؛
٣٥. برداً: نوماً (نبأ// ٢٤) ؛
٣٦. مَسغَبة: مجاعة (بلد// ١٤) ؛
٣٧. مبذّرين: مسرفين (إسراء// ٢٧) ؛
٣٨. مُراغِماً: مُنفَسِحاً (نساء// ١٠٠) .
[١]كحاله ، عمررضا;معجم قبائل العرب;جلد٣;صفحه ١٢١٣
[٢]محيسن ،محمدسالم;المقتبس من اللهجات العربية والقرآنية;صفحه ١٤٦
[٣]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، ٨٤٩ - ٩١١ق.;الاتقان فى علوم القرآن;جلد٢;صفحه (١١٠-٣٠)و١٠٨
[٤]قلعه جي،محمدرواس;لغة القرآن الكريم;صفحه (٥٠-٦٥)