فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٥٦٥
احسنالحديث ( قرآن )
احسنالحديث ( قرآن )
(يکى از اسامى قرآن کريم)
از جمله اسامى و صفات قرآن که در آيه ٢٣ سوره زمر به آن تصريح شده، «احسنالحديث» است:((اللَّهُ نَزَّلَ أَحْسَنَ الْحَدِيثِ كِتَابًا مُّتَشَابِهًا مَّثَانِيَ تَقْشَعِرُّ مِنْهُ جُلُودُ الَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ)…) ؛ خدا زيباترين سخن را [به صورت] كتابى متشابه متضمن وعد و وعيد نازل كرده است آنان كه از پروردگارشان مىهراسند پوست بدنشان از آن به لرزه مىافتد.
«احسن» به معناى بهترين و «حديث» به معناى تازه و جديد، و نيز به معناى سخن و کلام است.
فخررازى مىگويد: احسنالحديث بودن قرآن يا از لحاظ «لفظ» است، يا «معنا». از جهت «لفظ» به دو دليل احسنالحديث خوانده شده است:
١. برخوردارى از فصاحت و بلاغت خاص و زيبايى بىنظير؛
٢. نظم در اسلوب و ترکيب جملات.
و از حيث «معنا» به چندين دليل احسنالحديث است:
١. پاکى قرآن از تناقضگويى؛
٢. در بر داشتن اخبار غيبى گذشته و پيشبينى از آينده؛
٣. برخوردارى از علوم جديد و گوناگون.
طبرسى معتقد است قرآن، کلام خدا است، و کلام خدا را «حديث» مىگويند؛ همان گونه که کلام پيامبر (ص) را حديث مىنامند. و نيز قرآن کلام جديد است؛ زيرا نسبت به کتابهاى آسمانى پيامبران ديگر، جديد است و به دليل نهايت فصاحت و اعجاز، ارائه ادله توحيد و عدل، بيان احکام شرع، موعظه و قصههاى پيامبران و… به آن «احسنالحديث» مىگويند.
[١]زركشي ، محمد بن بهادر ، ٧٤٥ - ٧٩٤ق;البرهان فى علوم القرآن(باحاشيه);جلد١;صفحه ٢٧٤
[٢]ابن منظور ، محمد بن مكرم ، ٦٣٠ - ٧١١ق.;لسان العرب;جلد٣;صفحه ٥٧
[٣]فخر رازي ، محمد بن عمر ، ٥٤٤ - ٦٠٦ق.;التفسيرالكبير;جلد٢٦;صفحه ٢٦٨
[٤]طبرسي ، فضل بن حسن ، ٤٦٨ - ٥٤٨ق;مجمع البيان فى تفسيرالقرآن;جلد٨;صفحه ٤٩٥
[٥]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، ٨٤٩ - ٩١١ق.;الاتقان فى علوم القرآن;جلد١;صفحه ١٧٩
[٦]مصباح ، محمد تقي ، ١٣١٣ -;قرآن شناسى;جلد١;صفحه ٢٤