فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٤٧٩٣
وعيد
وعده و وعيد
(وعيد)
(وعده خير و وعده شرّ در قرآن)
وعده و وعيد از اقسام خبر است. «وعد» در لغت به معناى وعدهدادن براى انجام کارى در زمان يا مکان مشخص در آينده است. وعده خير را «وعد» و تهديد و وعده شرّ را «وعيد» مينامند.
بعضى معتقدند وعده خير يا شرّ را «وعد» مىنامند، و اگر منظور فقط شرّ باشد، آن را «وعيد» مىگويند.
در قرآن کريم نيز «وعد» هم براى خير و هم براى انذار از شرّ به کار رفته است؛ اما وعيد، مختص انذار از شرّ و عاقبت بد است.
مثال وعد:
١.((وَعَدَ اللّهُ الَّذِينَ آمَنُواْ وَعَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ لَهُم مَّغْفِرَةٌ وَأَجْرٌ عَظِيمٌ) ؛ )خدا كسانى را كه ايمان آورده و كارهاى شايسته كردهاند به آمرزش و پاداشى بزرگ وعده داده است (مائده// ٩) ؛
٢.((وَعَدَ الله الْمُنَافِقِينَ وَالْمُنَافِقَاتِ وَالْكُفَّارَ نَارَ جَهَنَّمَ خَالِدِينَ فِيهَا) ؛ )خدا به مردان و زنان دو چهره و كافران آتش جهنم را وعده داده است در آن جاودانهاند (توبه// ٦٨) .
مثال وعيد:((... كُلٌّ كَذَّبَ الرُّسُلَ فَحَقَّ وَعِيدِ) ؛ )همگى فرستادگان [ما] را به دروغ گرفتند و [در نتيجه] تهديد [من] واجب آمد (ق// ١٤) .
مثال وعد و وعيد در سياق آيات قرآن: (سَنُرِيهِمْ آيَاتِنَا فِى الْآفَاقِ وَفِى أَنفُسِهِمْ حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُ الْحَقُّ) ؛ به زودى نشانههاى خود را در افقها[ى گوناگون] و در دلهايشان بديشان خواهيم نمود تا برايشان روشن گردد كه او خود حق است (فصلت// ٥٣) .
مثال وعيد:((... وَسَيَعْلَمُ الَّذِينَ ظَلَمُوا أَيَّ مُنقَلَبٍ يَنقَلِبُونَ) ؛ )و كسانى كه ستم كردهاند به زودى خواهند دانست به كدام بازگشتگاه برخواهند گشت (شعرا// ٢٢٧) .
[١]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، ٨٤٩ - ٩١١ق.;الاتقان فى علوم القرآن;جلد٣;صفحه ٢٦٠
[٢]كمالي دزفولي ، علي ، ١٢٩٢ -;قرآن ثقل اكبر;صفحه ٢٠٦
[٣]راغب اصفهاني ، حسين بن محمد ، - ٥٠٢ق;المفردات فى غريب القرآن;صفحه ٥٤٨
[٤]زركشي ، محمد بن بهادر ، ٧٤٥ - ٧٩٤ق;البرهان فى علوم القرآن(باحاشيه);جلد٢;صفحه ٣٢١